Η Κωνσταντίνα Γεωργίου απαντά στις ερωτήσεις που της θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή το πρόγραμμα AdminROUND μια πρωτοβουλία του μoment Creative για αμκε, κοινσεπ, εταιρείες παραγωγης, και άτυπες καλλιτεχνικές ομάδες που πραγματοποιείται 2, 9, 23 & 30 Νοεμβρίου | 11:00 – 14:00 στο SALA TEOREMA, Τζαβέλλα 25, Εξάρχεια

1. Ποιος είναι ο βασικός σκοπός του AdminROUND και ποιοι μπορούν να επωφεληθούν από αυτόν; 

Το AdminROUND σχεδιάστηκε με σκοπό να παρέχει σε καλλιτεχνικές ομάδες – ΑΜΚΕ, ΚοινΣΕπ, ή άτυπες καλλιτεχνικές ομάδες- πρακτική υποστήριξη και εργαλεία σε θέματα που αφορούν την εσωτερική οργάνωση, την ανάπτυξη κοινού, και τα βήματα οργάνωσης και εκτέλεσης παραγωγής για τα επόμενα project που προγραμματίζουν. Στοχεύει στο να δώσει χρόνο στα μέλη να συζητήσουν ζητήματα οργανωτικής ή στρατηγικής φύσεως που τα απασχολεί, και μαζί, μέσα από συζήτηση, αλλά και πρακτικές ασκήσεις, η ομάδα να εστιάσει σε πιθανές λύσεις και επόμενα βήματα.

Προέκυψε σαν ιδέα μέσα από συνομιλίες και παρατήρηση από μεριάς μου, των δυναμικών και των προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε στις συνεργασίες μας. Όντας η ίδια συνεργάτιδα σε ομάδες θεάτρου, χορού και φεστιβάλ για πολλά χρόνια, ήξερα πως για να λειτουργήσει ένα τέτοιο πρόγραμμα, δεν έφτανε να είναι μόνο θεωρητικό. Για αυτό και πέραν του αμιγώς εκπαιδευτικού του χαρακτήρα, το AdminROUND έχει μια πολύ πρακτική και διαδραστική μορφή ενθαρρύνοντας τους συμμετέχοντες να γνωριστούν, να ανταλλάξουν απόψεις, εμπειρίες, προκλήσεις και μέσα από ομαδικές ασκήσεις να συζητήσουν πιθανές λύσεις. Στην πιλοτική εφαρμογή που έγινε πέρυσι, αυτό το κομμάτι ήταν νομίζω και το πιο επικερδές, ακριβώς γιατί δεν μας δίνονται συχνά τέτοιες ευκαιρίες ανταλλαγής και άμεσης συνεργασίας ανάμεσα σε ομάδες.

Η εξατομικευμένη προσέγγιση διέπει όλο το πρόγραμμα: το θεωρητικό πλαίσιο, τα εργαλεία και οι ασκήσεις διαμορφώνονται και προσαρμόζονται στις ανάγκες που έχουν οι συγκεκριμένες τέσσερις ομάδες. Οι 1:1 συναντήσεις mentoring έρχονται συμπληρωματικά, ώστε να εστιάσουμε στην τί θα μπορούσε να αλλάξει, να βελτιωθεί ή να ενισχυθεί για κάθε ομάδα.

Θα ήθελα να αναφερθώ στην σημαντική συμβολή της Communications & Cultural Management Expert, Ήρας Ηλιάνας Παπαδοπούλου στο πρόγραμμα. Οι συμμετέχοντες θα έχουν τη δυνατότητα να παρακολουθήσουν ένα σεμινάριο Στρατηγικής Επικοινωνίας, μια εκπαίδευση που σπάνια προσφέρεται, ιδιαίτερα στον καλλιτεχνικό χώρο.

2. Γιατί απευθύνεστε σε ομάδες κι όχι και σε άτομα; 

Οι σταθερές συνεργασίες, ειδικά στον χώρο της τέχνης και του πολιτισμού είναι πολύτιμες! Συνήθως όμως έρχονται με μερικές προκλήσεις. Μια πολιτιστική ομάδα, μια ομάδα θεάτρου, η οργανωτική ομάδα ενός φεστιβάλ, μια ΑΜΚΕ, στην Ελλάδα, συνήθως αποτελούνται από πολύ μικρές ομάδα σταθερών συνεργατών. Αυτές οι μικρές ομάδες, καλούνται να κάνουν παραγωγή, επικοινωνία, να αναζητήσουν πόρους, το κατάλληλο κοινό, να ανεβάσουν posts στα social media, και ταυτόχρονα να μείνουν πιστοί στο καλλιτεχνικό της όραμα. Είναι πολλά!

Όταν τρέχεις τόσο πολύ για τα καθημερινά, και δεν υπάρχουν αρκετά χρήματα να προσλάβεις παραγωγό, λογίστρια, επικοινωνιολόγο ή fundraiser, δεν είναι εύκολο να διαθέσεις χρόνο για θέματα όπως ο στρατηγικός σχεδιασμός, η εσωτερική οργάνωση της ομάδας, οι στόχοι της χρονιάς. Για αυτό και πολλές φορές οι ομάδες εστιάζουν στα πολύ πρακτικά, στα άμεσα, χωρίς σαφή κατανομή ρόλων.

Εκεί έρχεται το AdminROUND. Για να συζητήσουμε αυτά τα θέματα που πολλές φορές μένουν ανεξερεύνητα, ή γίνονται αυτοματοποιημένα. Κάθε θεματική εξερευνάται με βάση τη σύνθεση της ομάδας, τα μεμονωμένα άτομα που την αποτελούν, τους ρόλους που αναλαμβάνουν, και το συνολικό όραμα. Έτσι διατηρείται, νομίζω, και το κίνητρο μας να δουλεύουμε ομαδικά.

3. Υπάρχει μια συμβουλή που θεωρείτε την πιο πολύτιμη; 

«You have to make it easy for them to come in». Αυτό μας είχε πει ένας καθηγητής όταν σπούδαζα στο Λονδίνο. Το ανέφερε με αφορμή έναν νέο, εντυπωσιακό πολιτιστικό χώρο που είχε ανοίξει πρόσφατα στο Manchester. Ο οργανισμός είχε ξοδέψει πολλά λεφτά για να δημιουργήσει σύγχρονες εγκαταστάσεις και να δημιουργήσει μια ομάδα επαγγελματιών με τις καλύτερες προοπτικές. Αλλά είχαν γίνει δύο σημαντικά λάθη: χωροταξικά, είχαν κρύψει την είσοδο στην πίσω μεριά του κτιρίου. Και σε επίπεδο ανάπτυξης κοινού, παρόλο που οι δράσεις προορίζονταν για την κοινότητα, για ευπαθείς κοινωνικές ομάδες και νεαρά άτομα, το κτίριο παρέπεμπε περισσότερο σε όμιλο επιχειρήσεων και όχι σε έναν ευπρόσδεκτο πολιτιστικό χώρο. Ο οργανισμός αυτός έκλεισε.

Η απάντηση στο πώς θα καταφέρουμε να το κάνουμε εύκολο για το κοινό μας να έρθει, να διαδράσει, και να συμμετέχει, πιστεύω ότι λειτουργεί ως πυξίδα για όλες τις  οργανωτικές επιλογές και αποφάσεις μας. Μπορεί να καθορίσει το πού θα λάβει χώρα η δράση μας, πως θα το διαφημίσουμε, τί ώρα και πότε, με ποιους φορείς και άτομα θα συνεργαστούμε κλπ.

4. Αρκεί η εκπαίδευση για να λειτουργήσει αρμονικά μια ομάδα ή οι αντιθέσεις των χαρακτήρων δεν ξεπερνιούνται τόσο εύκολα; 

Ακριβώς αυτό το μωσαϊκό διαφορετικών εμπειριών, χαρακτήρων, ειδικοτήτων είναι που μπορεί να δημιουργήσει πρωτότυπα καλλιτεχνικά δρώμενα και ωραίες συνεργασίες! Φτάνει να υπάρχει κοινό όραμα, καλή επικοινωνία, σαφής κατανομή ρόλων και μια συγκροτημένη εσωτερική οργάνωση στην οποία να μπορεί η ομάδα αλλά και κάθε μέλος της, να έχει πρόσβαση.

Η εκπαίδευση αυτή είναι συμπληρωματική μιας συνολικότερης προσπάθειας που κάνουν οι ομάδες. Είναι ένα καλό πλαίσιο για να τεθούν ζητήματα που ήδη απασχολούν τις ομάδες, και ψάχνουν μερικά εργαλεία και κατευθύνσεις που μπορούν να καθορίσουν τον τρόπο με τον οποίο θα αυτά θα εφαρμοστούν, ανάλογα με τις ανάγκες, τα resources και τις προτεραιότητες της ομάδας.

Άρα εστιάζουμε στη δημιουργία αυτού του πολύ πρακτικού πλαισίου αξιοποιώντας τις αντιθέσεις χαρακτήρα και τα ταλέντα των μελών της με τον καλύτερο δυνατό τρόπο. Ολοκληρώνοντας το πρόγραμμα κάθε ομάδα θα μπορεί να έχει δημιουργήσει ένα πιο ξεκάθαρο πλάνο για τα επόμενα της βήματα, ενδυναμωμένη, και έχοντας στη διάθεση της πληροφορίες, δεδομένα και λύσεις που δεν είχε πριν.

5. Απέχουν πολύ, οι εγχώριες καλλιτεχνικές ομάδες, σε νοοτροπία και ιδέες από τη μεθοδολογία που χρησιμοποιούν αντίστοιχες ομάδες στο εξωτερικό;

Και ναι και όχι. Έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με το μέγεθος της ομάδας. Μικρές ομάδες με περιορισμένη χρηματοδότηση έχουν νομίζω περισσότερα κοινά με αντίστοιχες ελληνικές ομάδες.

Ομάδες μεγαλύτερης κλίμακας όμως, τείνουν να απέχουν πολύ. Όχι σε επίπεδο ιδεών, αισθητικής ή οράματος. Αυτό που διαφέρει είναι η εσωτερική οργάνωση, ο στρατηγικός σχεδιασμός, η δυνατότητα να εξασφαλίσουν με μεγαλύτερη ευκολία τη βιωσιμότητα της ομάδας, και να έχουν εξειδικευμένα άτομα με εμπειρία, σε κάθε ρόλο. Η έλλειψη όλων αυτών στις αντίστοιχες ελληνικές ομάδες, οδηγεί τα μέλη μιας ομάδας να κάνουν κι άλλες δουλειές, να περιορίζεται ο χρόνος σε πολύ βασικά και απαραίτητα πράγματα που πρέπει να γίνουν, αφήνοντας πίσω βασικά ζητήματα όπως η ανάπτυξη κοινού, και η εσωτερική οργάνωση. Κι εκεί είναι που σε ελληνικές ομάδες έχω δει να δημιουργούνται οι περισσότερες προκλήσεις.

Κάτι που έχω δει να διαφέρει είναι ότι σε χώρες όπως η Ολλανδία, ή η Αγγλία, ακόμα και σε ομάδες με περιορισμένα budget, υπάρχει η λογική του διαμοιρασμού εργασιών, των παραδοτέων και των πιο αυστηρών χρονοδιαγραμμάτων. Είναι ξεκάθαρο ότι αυτό που κάνουμε το αγαπάμε, αλλά είναι και δουλειά, και ως δουλειά πρέπει να αμοίβεται και να έχει συγκεκριμένο ωράριο.

Στην Ελλάδα, λειτουργούν διαφορετικά τα πράγματα, περισσότερο συναισθηματικά. Ο καταμερισμός εργασίας είναι πιο συγκεχυμένος, και δεν έχουμε συνηθίσει να κάνουμε ασκήσεις στρατηγικού σχεδιασμού, ή  να έχουμε αυστηρά ωράρια για την πρόβα, ή την συνάντηση που έχουμε προγραμματίσει. Δεν το λέω απαραίτητα σαν αρνητικό. Το να κοιτάμε το ρολόι μια μέρα πριν την πρεμιέρα της παράστασης μας και ενώ έχουν ακόμα θέματα να λυθούν, δεν είναι επίσης εποικοδομητικό για μια ομάδα.

Είναι άλλοι τρόποι λειτουργίας, ο καθένας με τα μειονεκτήματα και τα προτερήματα του. Αυτό που εγώ βρίσκω ενδιαφέρον είναι το πως διαχειριζόμαστε αυτές τις διαφορές όταν κληθούμε να συνεργαστούμε οι μεν και οι δε, όταν καλλιτέχνες από την Ελλάδα συμμετέχουν σε διεθνείς παραγωγές, σε συμπαραγωγές, και σε περιοδείες, και το αντίστροφο.

6. Υπάρχουν σχέδια για νέες δράσεις και καινούρια εργαλεία οργάνωσης και επικοινωνίας; 

Στο πλαίσιο του μoment Creative, ναι, υπάρχει μια ιδέα την οποία πιστεύω πολύ και έχει προκύψει αναζητώντας έναν τρόπο ο οποίος να διευκολύνει την πρόσβαση των καλλιτεχνών και των επαγγελματιών του πολιτισμού σε χρήσιμες πληροφορίες, σε ευκαιρίες, και σε απαντήσεις καίριων ερωτημάτων τους. Είναι μια ιδέα που σιγά σιγά παίρνει μορφή, και έχει στόχο  να αξιοποίηση την εμπειρία, την πληθώρα γνώσεων και το δίκτυο έμπειρων επαγγελματιών, για να ενδυναμώσει καλλιτέχνες που το χρειάζονται. Αυτή η αμεσότητα που επιδιώκει να φέρει αυτό το πρόγραμμα, μπορεί να μην είναι καινούργια ή πρωτότυπη, αλλά είναι πολύ σημαντική και λείπει. Θα σας πούμε περισσότερα σύντομα.

7. Τι ρόλο παίζουν πλέον τα social media στην καλλιτεχνική οργάνωση;

Δεν θα πω απαραίτητο, θα πω όμως σημαντικό, χωρίς να σημαίνει ότι είναι το ίδιο σημαντικό ή χρήσιμο για όλους μας. Για παράδειγμα, καλλιτέχνες ή ομάδες αναγνωρίσιμες στο κοινό, με σταθερές συνεργασίες ή χρηματοδοτήσεις, έχουν συνήθως διαφορετικό τρόπο χρήσης των social media και είναι λογικό. Υπάρχουν δε και αρκετοί φορείς που η επικοινωνία τους βασίζεται πολύ λιγότερο στα social media, και περισσότερο σε συνεντεύξεις, δελτία τύπου και newsletter. Σε μεγάλες ομάδες θεωρώ ότι υπάρχει αυτό το περιθώριο επιλογής.

Σε μικρές ομάδες όμως, και σε μεμονωμένους καλλιτέχνες, λειτουργεί λίγο διαφορετικά. Έχουν έναν πιο στρατηγικό ρόλο στο επικοινωνιακό πλάνο μιας δράσης, γιατί αποτελεί συνήθως έναν αρκετά πιο εύκολο τρόπο να βρει κανείς κοινό, να ενημερώσει την καλλιτεχνική κοινότητα, να αποκτήσει σιγά σιγά μια αναγνώριση στον ευρύτερο καλλιτεχνικό χώρο, και να διαφημιστεί. Όταν για παράδειγμα μικρές ομάδες στέλνουν δελτίο τύπου το οποίο πολλές φορές δεν φιλοξενείται σε κάποιο μέσο, τότε ο ρόλος των social media αντικαθιστά καλλιτεχνικά μέσα ενημέρωσης, ώστε να φτάσει στο κοινό η πληροφορία από μια άλλη οδό.

Αυτό που επίσης είναι σημαντικό να ειπωθεί είναι ότι τα  social media αλλά και ο συνολικότερος ψηφιακός κόσμος, κάνει τις αποστάσεις μικρότερες. Μπορεί να λειτουργήσει πολύ αποτελεσματικά σαν εργαλείο δικτύωσης, χαρτογράφησης και έρευνας. Θα έλεγα ότι την ίδια στιγμή που πιστεύουμε ότι χρειάζεται μια συνεχής ανατροφοδότηση υλικού από τη μεριά μας, δίνεται και μια ευκαιρία να λάβουμε πληροφορίες, να δούμε τη δουλειά άλλων ανθρώπων, να ενημερωθούμε για open calls.

Από εκεί και πέρα, η διαχείριση των social media είναι υποκειμενική και πρέπει να προσαρμόζεται ανάλογα με το ευρύτερο σχεδιασμό προβολής και επικοινωνίας του κάθε ατόμου / ομάδας.