Η Βένια Αντωνίου μιλά στον Κωνσταντίνο Μανίκα, με αφορμή την κυκλοφορία του παραμυθιού “Ο Νέμοντας και το πελώριο κάστρο”

-Κυκλοφόρησε το παραμύθι σας “Ο Νέμοντας και το πελώριο κάστρο” από τις εκδόσεις Μελτέμι. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά;

«Ο Νέμοντας και το πελώριο κάστρο» είναι ένα παραμύθι για μικρούς και μεγάλους. Μια ιστορία για το bullying, την ενσυναίσθηση και την αποδοχή. Μια ιστορία για το πώς η αγάπη μπορεί να γίνει το πιο δυνατό καταφύγιο.

-Μιλήστε μας για τους βασικούς ήρωές σας. Ποιοι είναι οι στόχοι και τα κίνητρά τους;

Ο Νέμοντας είναι ένα πέτρινο παιδί που γεννήθηκε σε μια ακρογιαλιά. Δεν μπορούσε να τρέξει όπως οι υπόλοιποι. Και κάποιοι δεν σταμάτησαν ποτέ να του το θυμίζουν. Η κοροϊδία τον πλήγωσε. Ο φόβος τον θύμωσε. Μα η αγάπη της Αέλιας και η σταθερή παρουσία του Μπιρού, που συμπληρώνουν τη βασική τριάδα των ηρώων, τού έδειξαν πως η αληθινή δύναμη δεν είναι να υψώνεις τείχη αλλά να ανοίγεις δρόμους. Όλα ξεκινούν από την αγάπη και όλα εκεί θέλουν να καταλήξουν.

–Μήπως τελικά όλοι έχουμε υπάρξει με κάποιο τρόπο Νέμοντες σε κάποια περίοδο της ζωής μας;

Το bullying και η βία είναι γύρω μας, δίπλα μας, στο παρελθόν και το παρόν μας. Και κάτι πρέπει να κάνουμε για αυτό. Όλοι. Είτε είμαστε οι άμεσοι αποδέκτες της είτε όχι. Ο Νέμοντας βρήκε τη δύναμη, μέσα από ένα πολύ μακρύ ταξίδι… Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι εξάλειψε τη βία… Το ταξίδι του, λοιπόν, προς το φως συνεχίζεται – όπως και η ιστορία του.

-Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης;

Ότι είναι ωραίο σε ένα παζλ όμοιων κομματιών να είσαι εκείνο που διαφέρει. Είναι πολύ δύσκολο, αλλά αξίζει να υπερασπίζεσαι αυτό που είσαι. Και αφού το κάνεις για σένα, και έχεις πια τη δύναμη που έψαχνες παντού να βρεις, μετά να το κάνεις και για τους άλλους. Να βοηθάς, να στηρίζεις, να είσαι εκεί.

-Χρειαζόμαστε περισσότερη χρήση του παραμυθιού στην εκπαιδευτική διαδικασία και με ποιο τρόπο μπορούμε να οδηγηθούμε προς αυτή την κατεύθυνση;

Χρειαζόμαστε τα παραμύθια! Έχουμε ανάγκη τις ιστορίες που μας ταξιδεύουν, που ενεργοποιούν τη φαντασία μας, που ανοίγουν νέους δρόμους στη σκέψη. Η εκπαιδευτική διαδικασία αν δεν δίνει αρκετή έμπνευση και χαρά στα παιδιά, πώς θα τα κερδίσει; Τα παιδιά θέλουν ένα έναυσμα για να δημιουργήσουν φανταστικούς κόσμους στους οποίους θα ήταν υπέροχο να ταξιδέψουμε μαζί τους. Να βάλουμε στην εκπαίδευση το παιχνίδι, την ανακάλυψη… αλλά κυρίως να ακούσουμε τι θέλουν τα παιδιά.

-Πώς προέκυψε η ιδέα για την animated version και πώς αναδεικνύει περαιτέρω το παραμύθι;

Η ιδέα για την animated version ανήκει στον Μάνο Ατζαράκη, ο οποίος έχει κάνει και την εικονογράφηση του παραμυθιού. Ήθελα απλώς να το αφηγηθώ κι εκείνος πρότεινε να δημιουργήσει ένα βίντεο, ντύνοντας τη φωνή με εικόνες. Το αποτέλεσμα το βρήκα υπέροχο. Αφού διαβάσει κανείς το παραμύθι μπορεί να δει εκεί ακόμα περισσότερες εικόνες -και το στοιχείο της κίνησης θεωρώ πως αναδεικνύει την ιστορία.

–Το πρώτο βιβλίο μιας σειράς με τίτλο “Τα παιδιά τα φέρνει η γιαγιά”. Γιατί επιλέξατε τον συγκεκριμένο τίτλο και ποιο θα είναι το στοιχείο που θα συνδέει όλα τα βιβλία;

Η γιαγιά είναι σύμβολο και συνδετικός κρίκος των ιστοριών της σειράς. Όλοι έχουμε ανάγκη τη γιαγιά – μόνο αυτό μπορώ να σας πω!

-Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Θυμάμαι πως από παιδί πάντα η φαντασία μου έτρεχε κι εγώ προσπαθούσα να την ακολουθήσω ή να τη σταματήσω, γιατί συνέχεια το μυαλό μου ταξίδευε! Κάποια στιγμή αποφάσισα απλώς να τα βρω μαζί της και να μοιραστώ μερικές ιστορίες, ξεκινώντας από αυτή του Νέμοντα.

–Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

Μετά την προηγούμενη απάντηση, θεωρείτε ότι είμαι η κατάλληλη για να δώσω έναν (μόνο) ορισμό;

–Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;

Πιστεύω πως είναι λίγο δύσκολο αν δεν έμαθες να διαβάζεις από μικρή ηλικία, να σου γίνει αργότερα συνήθεια. Χρειάζεται μια σπίθα που -ιδανικά- πρέπει να ανάψει από την οικογένεια και το σχολείο. Αλλά σίγουρα μπορούμε να την ανάψουμε και μόνοι μας αργότερα.

…Πάντως βλέπω όλο και περισσότερους ανθρώπους να διαβάζουν, να προτείνουν ή να συζητούν για βιβλία που τους αρέσουν. Είναι ιδέα μου ότι κάτι (καλό) γίνεται;

-Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;

Το βιβλίο έχει πάντα σημαντικό ρόλο στη ζωή μας, όποια μορφή κι αν έχει. Η εποχή αλλάζει, τα μέσα αλλάζουν, αλλά η ουσία δεν παραμένει η ίδια; Τα βιβλία μας πηγαίνουν πολύ μακριά, ξεκλειδώνουν πόρτες, ανοίγουν δρόμους, μας χαρίζουν γνώση, έμπνευση και τόσα συναισθήματα…

–Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;

Για να είμαι ειλικρινής, επειδή δεν θα μπορούσα να ταξιδέψω, κυρίως θα παρακολουθούσα ξανά τα βίντεο του Travel Diary – είναι το ταξιδιωτικό κανάλι που έχουμε με τον Μάνο στο YouTube. Από βιβλία όμως θα ήθελα σίγουρα τις «Μεγάλες προσδοκίες» του Ντίκενς. Επειδή μ’ αρέσει να μοιράζομαι τη χαρά, τα υπόλοιπα θα ήταν παιδικά, για να μπορώ να τα διαβάζω στην κόρη μου και ίσως μετά να ανταλλάζουμε σκέψεις… Στην καραντίνα ,όπως είδαμε, υπάρχει πολύς ελεύθερος χρόνος! Οπότε η λίστα μου περιλαμβάνει τα εξής: «Η βασίλισσα των πάντων» της Σάρας Τοσκάνο, γιατί παρακολουθήσαμε πρόσφατα την παράσταση και μας άρεσε πολύ! Επίσης, «Μια πολύχρωμη ευχή μες στου ράφτη το κουτί!» της Ελισάβετ Αγόρου και «Χριστούγεννα εναντίον Halloween» του Θάνου Κωστάκη. Το πέμπτο -και πολλά ακόμα-θα ήθελα να το ανακαλύψω, γιατί υπάρχουν πολύ ωραία βιβλία που αγνοούμε -και στην καραντίνα θα είχα χρόνο να τα ψάξω!

–Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό ή ρεαλισμό, στην εποχή μας;

Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό και περισσότερη ευαισθησία.