Βιβλιοκριτική • Διανατέλλοντες | Θάνος Σώρας | Εκδόσεις Ιωλκός
Γράφει η Ιωάννα Σταθοπούλου
Στο νέο βιβλίο του Θάνου Σώρα «Διανατέλλοντες» (Εκδόσεις Ιωλκός) ο δημιουργός πλάθει μια ποίηση πυκνή, σχεδόν συμπιεσμένη, με έντονη εικονοπλαστική δύναμη. Οι εικόνες του λειτουργούν σαν εργαλεία ανατομίας μεταφέροντας τον αναγνώστη σε τοπία όπου η μνήμη γίνεται υλικό σώμα κι ο ιδρώτας κυλά σαν λάβα. Βλέπουμε καμένα λεμονάκια πάνω στο πλαστικό τραπεζομάντιλο και βαγόνια χρόνου που σφυρίζουν αδιάκοπα.
Ο ποιητής, μέσα από τις πέντε ποιητικές ενότητες (Το Γερούνδιο του Χρόνου, Επιτέλους Παράδεισος, Στο νησί της Κίρκης, Το μεγάλο Εντερλεζι και Αναθυμιάσεις χλωρίου), επιστρέφει διαρκώς σε τρεις θεματικούς άξονες. Τη μνήμη, τη φθορά και την επιθυμία για υπέρβαση. Η μνήμη εδώ δεν είναι νοσταλγία αλλά φορτίο, ενώ οι άνθρωποι εμφανίζονται σαν προσωρινά όντα, κουβαλώντας έναν υπαρξιακό εξοπλισμό που συχνά αποδεικνύεται ανεπαρκής απέναντι στον χρόνο.
Ιδιαίτερα έντονη είναι και η αίσθηση της διάψευσης. Ο Σώρας γράφει για τη γενιά της εξάντλησης, εκείνη που μεγάλωσε με υποσχέσεις και βρέθηκε αντιμέτωπη με την αποσύνθεση των βεβαιοτήτων. Ωστόσο, μέσα στην απαισιοδοξία του δεν υπάρχει μηδενισμός. Αντίθετα, διακρίνεται μια βαθιά, σχεδόν πεισματική πίστη στην ανθρώπινη ανθεκτικότητα.
Γλωσσικά, η συλλογή κινείται με άνεση ανάμεσα στο καθημερινό, το σύγχρονο και το υπερβατικό. Το λιτό και το λυρικό. Η οικεία φράση συνυπάρχει με το μυθολογικό ή κοσμικό στοιχείο, δημιουργώντας μια αίσθηση συνεχούς μετατόπισης, αλλάζοντας διαρκώς το πεδίο βαρύτητας του ποιητικού σύμπαντος.
Αυτό που τελικά μένει είναι η αίσθηση μιας ποίησης βαθιά υπαρξιακής αλλά όχι κλειστής, αφού οι «Διανατέλλοντες» δεν εγκλωβίζονται στα στενά της εσωστρέφειας, αλλά απευθύνονται σε έναν συλλογικό παλμό, καταγράφοντας την εμπειρία μιας εποχής που ισορροπεί ανάμεσα στην αποσύνθεση και τη διαρκή προσπάθεια αναγέννησης.
Χαρακτηριστικό δείγμα αυτής της συμπυκνωμένης, αιχμηρής ποιητικής γραφής είναι και το ολιγόστιχο «Ιντερλούδιο [III]», όπου μέσα σε λίγες μόνο λέξεις συμπυκνώνεται ολόκληρη η αγωνία της προσδοκίας, της ματαίωσης και της ανθρώπινης ανάγκης να αναγνωριστεί.
Πόσες φορές είπες
μου το χρωστάει η ζωή.
Δε λογάριασες,
όμως,
το χαρτάκι σου με τον αριθμό προτεραιότητας.
Η συλλογή του Θάνου Σώρα είναι μια φρέσκια κατάδυση στις ρωγμές και τα τραύματα του σύγχρονου ανθρώπου και ταυτόχρονα μια υπενθύμιση ότι ακόμη και μέσα στις πιο σκοτεινές χαραμάδες, κάτι εξακολουθεί να ανατέλλει.
Οι «Διανατέλλοντες» είναι, τελικά, μια περιπλάνηση από τη μητροπολιτική Αθήνα, τις Κυκλάδες και τη Βιέννη μέχρι το διάστημα, ώστε να αποδεχτούμε ότι κάθε ανατολή, προσωπική ή συλλογική, προϋποθέτει πάντα τη διέλευση από εκείνη τη μεταιχμιακή γραμμή ανάμεσα στη φθορά και την επιμονή της ύπαρξής μας.
Για τον ποιητή…
Ο Θάνος Σώρας γεννήθηκε στον Πειραιά. Σήμερα ζει και εργάζεται στη Βιέννη της Αυστρίας. Είναι απόφοιτος της Νομικής Σχολής Αθηνών (LLB), του Πανεπιστημίου Πειραιά (LLM), της Ιωνιδείου Σχολής Πειραιά και της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Διοίκησης και Αυτοδιοίκησης. Οι «Διανατέλλοντες» (Εκδόσεις Ιωλκός) είναι η πρώτη του ποιητική συλλογή.
