Η συγγραφέας Στεφανία Ρουλάκη απαντά στις 10+1 Ερωτήσεις που της θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία του μυθιστορήματοός της “Μοτούμα”.

1. Κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά σας “Μοτούμα” από τις εκδόσεις Κομνηνός. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά;

Πρόκειται για μία αληθινή ιστορία ενός ανθρώπου που γνώρισα στην Αιθιοπία. Είναι μια ιστορία επιβίωσης και ανθεκτικότητας.

2. Μιλήστε μας για τους βασικούς ήρωες σας. Ποιοι είναι οι στόχοι και τα κίνητρά τους;

Το βιβλίο περιγράφει την πορεία μιας οικογένειας από τη στιγμή που σμίγουν οι γονείς και κάνουν επτά παιδιά. Ο μικρότερος γιος της οικογένειας, είναι ο Μοτούμα, που μισεί το όνομά του, το οποίο σημαίνει κυβερνήτης και καθόλου έτσι δεν αισθάνεται γιατί οι άλλοι τον κοροϊδεύουν. Μέσα όμως από τις ανατροπές που η ζωή θα του φέρει, θα κατορθώσει να γίνει ο κυβερνήτης του εαυτού του.

3. Τι εικόνα αποκομίζουμε για τις αντιξοότητες της ζωής στην Αιθιοπία και πόση ελπίδα υπάρχει για ουσιαστική καλυτέρευση των συνθηκών;

Μέσα από το βιβλίο έχουμε τη δυνατότητα να ρίξουμε μια ματιά στο ιστορικό πλαίσιο της χώρας από την Χούντα των Ντεργκ μέχρι πριν πέντε χρόνια περίπου. Μέσα σε αυτό το διάστημα η Αιθιοπία έχει προχωρήσει πολύ. Η καταστάσεις των κρατών είναι πάντα θέμα πολιτικής και εκεί, υπάρχουν τεράστιες δυνατότητες για βελτιώσεις, όσο οι πολίτες ενηλικιώνονται, ορθώνουν ανάστημα ξυπνούν, διεκδικούν και δεν επιτρέπουν.

4. Το αντίδοτο στην απώλεια είναι αποκλειστικά η αγάπη;

Το αντίδοτο στην απώλεια κατά την άποψή μου είναι το πένθος, η αποδοχή, η ελπίδα, η διάθεση για ζωή και ο σκοπός που δίνει νόημα σε αυτήν. Η αγάπη, η ασφάλεια και η σύνδεση είναι ένα γλυκό κουκούλι για να ευημερούμε, μετά την απώλεια.

5.. Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης;

Όσοι διάβασαν το βιβλίο και μου μετέφεραν την άποψή τους, ακόμη και οι πιο δύσκολοι αναγνώστες, μου είπαν ότι συγκινήθηκαν, γνώρισαν τη χώρα σαν να έκαναν ένα ταξίδι ανάμεσα στους ανθρώπους της και την κουλτούρα της και αναγνώρισαν πως οι άνθρωποι έχουμε κοινές εμπειρίες.

6. Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Πληροφορίες που κατέχω και θέλω να τις μοιραστώ γιατί πιστεύω πως μπορούν να δώσουν κάτι στον αναγνώστη, όπως έδωσαν και σ’ εμένα.

7. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

Για μένα η λογοτεχνία είναι μία διτή έννοια. Από την πλευρά του συγγραφέα είναι η ανάγκη για δημιουργία κι επικοινωνία. Μια ανάγκη να σκύψω μέσα μου, ως τα σωθικά μου, να αποτυπώσω πως σκέφτομαι και νιώθω κι έπειτα να φτάσω «εκεί έξω» για να μπω μέσα στις ψυχές ανθρώπων που δε γνωρίζω. Μια επικοινωνία πνεύμα με πνεύμα.

Από την άλλη, σαν αναγνώστρια η λογοτεχνία μου προσφέρει γνώση, διασκέδαση, μόρφωση, συντροφιά. Ένα σημαντικό κομμάτι αυτού που είμαι σήμερα.

8. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;

Νομίζω ότι το φαινόμενο είναι πολυπαραγοντικό. Απ’ ότι γνωρίζω οι μεγαλύτερες και οι μικρότερες ηλικίες (παραδόξως) τα πάνε καλύτερα στα ποσοστά. Δηλαδή οι άνθρωποι που γεννήθηκαν ως τη δεκαετία του ’80, είχαν το βιβλίο σαν φίλο και παιχνίδι μέσα στις δραστηριότητές τους από παιδιά, γιατί οι οθόνες είχαν μικρότερη θέση στην καθημερινότητά μας. Τα παιδιά που γεννήθηκαν μετά το 2016 (παιδιά που μεγάλωσαν μέσα στην καραντίνα) έπιασαν βιβλία στα χέρια τους μαζί με τους γονείς σαν μέσο απασχόλησης. Άρα, υπάρχει ένα κενό από το 1980 ως το 2016 περίπου, όπου συνέβησαν διάφορα πράγματα που μείωσαν την αναγνωσιμότητα. Η ανάπτυξη των αγορών, έφερε παραπάνω χρόνο εργασίας και καταμερισμό του εισοδήματος σε άλλα αγαθά. Διαφοροποιήθηκε η έννοια της διασκέδασης, άλλαξαν πολλά πράγματα στην παιδεία που έκαναν το βιβλίο «υποχρεωτικό» και όχι απολαυστικό, η κατάσταση των δημοτικών και δημόσιων βιβλιοθηκών δεν είναι δελεαστική για τους πολίτες. Σήμερα πια, το βιβλίο θεωρείται είδος πολυτελείας ενώ ο μεγάλος του ανταγωνισμός είναι ο χρόνος που περνάμε μπροστά στις οθόνες. Ένα μέσο «για να μη σκεπτόμαστε τίποτα» (κατά την άποψή μου για να νομίζουμε ότι δεν σκεπτόμαστε τίποτα, αφού προγραμματιζόμαστε μέσα από τις οθόνες…).

9. Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;

Για μένα το βιβλίο έχει καταλυτικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου μας και στην κριτική σκέψη. Είναι η απαραίτητη τροφή για να μπορώ να διαμορφώσω άποψη και να σταθώ στο ύψος των περιστάσεων. Συμβάλει λοιπόν στην ευημερία μου. Είναι όχι μόνο μια επιλογή αλλά αναγκαιότητα.

10. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;

Το «Κάιρλοφ», της Πέμυ Γκανά, το «Καθαρμός» του Σπύρου Πετρουλάκη, το «Παλιά Ψυχή» της Σούζαν Μπάρκερ, το «Οι στοχασμοί μου – η θεωρία των μικρών βημάτων» του Ιανού Δελφινόσημου και τον «Φαροφύλακα» της Μάουρας Ρομπέσκου.

11. Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό ή ρεαλισμό, στην εποχή μας;

Χρειαζόμαστε περισσότερο καθαρό μυαλό κι επαφή με τα συναισθήματά μας, άρα θα πω ρεαλισμό. Γιατί όταν έχεις βάση την πραγματικότητα, μπορείς να ονειρευτείς, να ερωτευτείς, να δημιουργήσεις, να ταξιδέψεις!