Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας, Δαμάτης Κοραής, απαντά στις 10+1 Ερωτήσεις που του θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία του βιβλίου “Καλοήθη παράσιτα”.
1. Κυκλοφόρησε το νέο σας βιβλίο “Καλοήθη παράσιτα” από τις εκδόσεις Βακχικόν. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά;
Ο συγγραφέας μάς διηγείται πέντε μέρες από τη ζωή μιας οικογένειας. Και τα πρόσωπα του αφηγήματος μάς αφηγούνται ο καθένας την ιστορία της δικής του οικογένειας. Όλο το μυθιστόρημα κινείται γύρω από τις χαρές, τα δεινά, τα άδικα και τα δίκαια που συμβαίνουν σε κάποιες οικογένειες. Τα κρυμμένα μυστικά τους, την φανερή τους υποκρισία, την σκληρότητά τους ενίοτε, την απουσία σε καίριες, σημαντικές στιγμές και την μοιραία ταύτιση προγόνων και απογόνων, τόσο πολύ κάποιες φορές, που τελικά η οικογένεια γίνετε… ένα κουτί ερμητικά κλειστό με επαναλαμβανόμενα μοτίβα.
2. Σκιαγραφήστε μας τους βασικούς χαρακτήρες. Ποιοι είναι οι στόχοι και τα κίνητρά τους;
Ο Ανέστης, ο παππούς της οικογένειας, αφημένος σε μια ηθελημένη, θά ‘λεγε κανείς, άνοια, που δεν τον απαλλάσσει όμως από τις ενοχές του. Η Αγγέλα, η κόρη του, αυταρχική, σκληρή, απόλυτα τραυματισμένη, μπερδεμένη ανάμεσα στην οργή και την φυγή. Ο Μανώλης, άντρας της Αγγέλας, απόντας πατέρας, φοβισμένος από κούνια, «εραστής των πιο ωραίων τριαντάφυλλων», παρακαλεί συνέχεια πίσω από ένα σταματημένο όνειρο. Η Μυρσίνη, κόρη του Μανώλη και της Αγγέλας, αντιδραστική έφηβη, αναστατωμένη από έρωτα, λίγο κακομαθημένη, έτοιμη να τρέξει σε δικούς της άγνωστους δρόμους φτάνει να βγει από τον ασφυκτικό κλοιό της οικογένειας. Ο Ερμάλ, το αγόρι της Μυρσίνης, ταπεινωμένος, πουλημένος από γονείς, γυρεύει κάπου να πιαστεί μήπως και σταθεί όρθιος. Η Δόμνα, αδελφή του Ανέστη και θεία της Αγγέλας, κατάμονη μια ζωή, ονειρεύεται να γυρίσει πίσω, εκεί που γεννήθηκε, στο σπίτι των γονιών της, ένα σπίτι μόνο που μέσα του τριγυρίζει το πιο σημαντικό κομμάτι της ζωής της. Και η ουκρανή Έλσα, ξεγελασμένη απ’ τη ζωή, σεξ εργάτρια, το άπιαστο όνειρο του Μανώλη Σάββατο παρά Σάββατο.
Στόχοι τους… να ζήσουν ευτυχισμένοι όπως θέλουν όλοι οι άνθρωποι, και κίνητρά τους… να κρατήσουν αυτήν την ευτυχία πάση θυσία, με όποιον τρόπο, θεμιτό και αθέμιτο. Κάπου εδώ αρχίζει και το μυθιστόρημα «κακοήθη παράσιτα»…
3. Τι έχει αλλάξει και τι παραμένει το ίδιο στην επίδραση της οικογένειας πάνω μας;
Κάποια πράγματα έχουν αλλάξει μορφή, αλλά μόνο μορφή. Άλλα, επειδή άλλαξε η κοινωνία, αναγκαστικά άλλαξαν και στην οικογένεια. Όμως αναρωτιέμαι, από αυτά που ακούω από γνωστούς και φίλους οικογενειάρχες, αν έχει αλλάξει επί της ουσίας η επίδραση της οικογένειας πάνω στα παιδιά και μεταξύ των υπόλοιπων μελών που την απαρτίζουν, ή αν τώρα, απλώς, έχουμε άλλου είδους προβλήματα, αλλά το κουτί παραμένει ερμητικά κλειστό.
4. Πόσο μπορούμε να θεωρούμε την οικογένεια ως μόνιμο ένοχο για τα λάθη μας; Πού αρχίζει και πού τελειώνει η προσωπική μας ευθύνη;
Θα έχετε ακούσει και σεις κάτι τέτοιες εκφράσεις ή παρόμοιες: «είσαι ολόφτυστη η μάνα σου» ή «ίδιος ο πατέρας σου έγινες» ή «ένα καλό τους δεν πήρες, όλα τα στραβά τους πήρες…» Από πού έχουμε τα πρώτα ακούσματα; Τα πρώτα βλέμματα, χάδια, ψιθυρίσματα;… Εντολές, νουθεσίες, απαγορεύσεις, απειλές;… Ένα σωρό τα πρώτα. Και όλα από την οικογένεια, και τους στενούς συγγενείς… Από την άλλη γνωρίζουμε πια ότι δεν γεννιόμαστε άγραφο χαρτί, φέρνουμε μαζί μας και αρκετές σημειώσεις. Επομένως όλη αυτήν την μάθηση -γονιδίων και οικογένειας- τη φέρουμε, μεγαλώνουμε με αυτήν και στην συνέχεια την κουβαλάμε μέχρι το τέλος μας. Με αυτήν μαθαίνουμε να κρίνουμε τον κόσμο. Βεβαίως υπάρχει η εφηβική επανάσταση, βεβαίως μετά έρχεται η ενηλικίωση, το μπάσιμό μας στην κοινωνία και στην παραγωγή, εκεί που θέλουμε να κάνουμε αυτό που έχουμε ονειρευτεί στην καλύτερη των περιπτώσεων, ή εκείνο που αναγκαζόμαστε να κάνουμε στην χειρότερη. Και ενώ όλα έχουν, σχεδόν, αλλάξει μεγαλώνοντας, την ώρα του απολογισμού… σαν να βλέπεις στον καθρέφτη να σου χαμογελούν οι γονείς σου και να σου θυμίζουν… Επομένως δεν ξέρω κατά πόσο μπορούμε να θεωρήσουμε ένοχη την οικογένεια για τα λάθη μας ή τις προσωπικές μας αποφάσεις. Είμαστε μοτίβα που επαναλαμβανόμαστε ασυνείδητα με μικρές χαριτωμένες παραλλαγές.
5. Τι πιστεύετε ότι θα μείνει ως απόσταγμα στον αναγνώστη;
Δεν ξέρω… εκείνο που θα θελήσει εκείνος, εκείνο που έχει περισσότερο ανάγκη.
6. Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;
Η ανάγκη μου να ξεκαθαρίσω λόγια και πράξεις και όνειρα και υπεκφυγές της ζωής μου που αδυνατούσα να τα βάλω σε μια σειρά. Έτσι γράφτηκε το πρώτο μου μυθιστόρημα «Το Σπίτι Μόνο»
7. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;
Ανοιχτοί, ελεύθεροι δρόμοι!
8. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;
Παλιά ίσως να ήταν θέμα παιδείας στην οικογένεια, νομίζω ότι το ίδιο ισχύει και σήμερα συν, βέβαια, και το καινούργιο ψηφιακό ΄΄κοσκινάκι΄΄…
9. Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;
Ακόμα δεν ξέρω… ελπίζω να μην χαθεί αυτή η αίσθηση ασφάλειας που σου δίνει ένα βιβλίο όταν το παίρνεις στα χέρια σου…
10. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;
Μαζί μου το βιβλίο «Η φωνή της σιωπής» του Αργύρη Χιόνη. Του Tamim Ansary «Η επινόηση του χθες», του Μπιουνγκ – Τσουλ Χαν «Για την εξαφάνιση των τελετουργιών», της Όλγκα Τοκαρτσουκ «Τα βιβλία του Ιακώβ» και ένα οποιοδήποτε βιβλίο της Ζυράνα Ζατέλη για ξαναδιάβασμα.
11. Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό ή ρεαλισμό, στην εποχή μας;
Μαγικό ρεαλισμό, παρακαλώ, μαγικό ρεαλισμό!
