Γράφει ο Πέτρος Χατζησωτηρίου, φαρμακοποιός – κριτικός λογοτεχνίας

Τα βιβλία λογοτεχνίας συχνά κατατάσσονται σε συγκεκριμένα είδη, κατηγοριοποιούνται σε «λογοτεχνικά ρεύματα», κι εν πάση περιπτώσει ο κάθε αναγνώστης γνωρίζει που ανήκει αυτό που μόλις διάβασε.

Εδώ μιλάμε για ένα βιβλίο που δεν μπορείς να το κατατάξεις πουθενά ακόμη κι αφότου το έχεις διαβάσει!

Το θέμα θα λέγαμε είναι αρκετά πρωτότυπο και το βιβλίο ξεκινάει με όλα τα εχέγγυα ενός ακόμα ψυχολογικού θρίλερ. Ο κεντρικός ήρωας του βιβλίου (είναι άραγε ο ίδιος ο συγγραφέας;) λαμβάνει πέντε τετράδια γραμμένα σε μορφή ημερολογίου από μια γυναίκα που δεν βρίσκεται πια στη ζωή αφού οδηγήθηκε στην αυτοκτονία μετά από μια μακρά σειρά συνεδριών με έναν τουλάχιστον αμφιλεγόμενο ψυχοθεραπευτή. Αυτό τουλάχιστον έχει βαλθεί ν’ αποδείξει η αδερφή της γυναίκας αυτής αφού είναι πεπεισμένη ότι η αδερφή της δε θα ήταν ποτέ ικανή να φτάσει στο απονενοημένο. Προς το σκοπό αυτό αποφασίζει να υποδυθεί μία περσόνα που προφανώς αντανακλά όλα της τ’ απωθημένα και τις μύχιες επιθυμίες απ’ τη ζωή της και υποδύεται την ψυχασθενή πελάτισσα του ίδιου αυτού ψυχοθεραπευτή.

Εκεί είναι που το βιβλίο απογειώνεται κυριολεκτικά και η μαεστρική γραφή του Μπουρνέτ καταφέρνει να αναδείξει τη συγχώνευση των δύο χαρακτήρων με αποτέλεσμα ο αποσβολωμένος αναγνώστης σύντομα να μην μπορεί να ξεχωρίσει ποια είναι η πραγματική γυναίκα και ποια η περσόνα που υποδύεται. Κατ’ αρχάς και μόνο που καταφέρνει να πείσει τον ψυχοθεραπευτή για το ότι χρήζει ψυχοθεραπευτικής συνδρομής όντας όμως ψυχικά υγιής είναι από μόνο του άξιο θαυμασμού. Πρόκειται για επίτευγμα που δύσκολα μπορεί να περιγραφεί με λέξεις. Παρακολουθώντας τις ζωές της γυναίκας αυτής, την πραγματική και την εικονική μέσα από την μεταμφίεση και τις μύχιες σκέψεις της, ο συγγραφέας βρίσκει την ευκαιρία να μας μεταφέρει στο Λονδίνο της δεκαετίας του ’60 και να μας δείξει πώς η άκαμπτη ηθική της εποχής κι η ταξική περιχαράκωση διαφεντεύουν τις ζωές των ανθρώπων σε μια εποχή που στον υπόλοιπο κόσμο όλα τίθενται υπό αμφισβήτηση. Πιθανόν με αυτόν τον τρόπο να υπαινίσσεται τους λόγους που οδήγησαν στην αυτοκτονία την νέα κοπέλα που έγραψε τα τετράδια, αλλά αυτό εναπόκειται στην κρίση του κάθε αναγνώστη.

Από το χτίσιμο των χαρακτήρων δεν θα μπορούσε να λείπει φυσικά ο ψυχοθεραπευτής μόνο που του ξέφυγε λίγο του συγγραφέα το μέτρο. Θα μας πει λοιπόν με κάθε λεπτομέρεια το πώς μεγάλωσε, την ακαδημαϊκή του πορεία, τις διαμάχες του με άλλους συγγραφείς, εκδότες κι ατζέντηδες, τις ερωτικές του περιπέτειες και πολλά ακόμη για να καταλήξει να μας αποκαλύψει ότι παρίστανε τον ψυχοθεραπευτή χωρίς τις απαραίτητες ακαδημαϊκές πιστοποιήσεις. Επίτηδες μας τον σκιαγραφεί ως σκοτεινή και ταραγμένη προσωπικότητα έτσι ώστε να μεγαλώνει συνεχώς το ερωτηματικό στο μυαλό του αναγνώστη του περί του αν χειραγώγησε τη δύστυχη κοπέλα και την οδήγησε στο απονενοημένο. Το μέτρο χάθηκε στην έκταση αυτή της σκιαγράφησης που ξεπέρασε τις 200 σελίδες σ’ ένα βιβλίο των 416 σελίδων. Κι εκεί που θα μπορούσε να έχει παραδώσει ένα πανέμορφου στυλ ψυχολογικό θρίλερ στα όρια των 200 σελίδων και να μείνει για πάντα να στολίζει την εργογραφία του ως το απόλυτο διαμάντι πύκνωσης του λόγου και συμπύκνωσης των ψυχολογικών μεταπτώσεων του αναγνώστη, παρέδωσε ένα βιβλίο που στα μισά κουράζει τον αναγνώστη ο οποίος σίγουρα χάνει το ενδιαφέρον του και το βιβλίο χάνει την έντασή του.

Στο βιβλίο θα βρούμε και το γνωστό Εγγλέζικο χιούμορ που κάποιοι ίσως το βρουν μαύρο μέσα στο πλαίσιο που τέθηκε το βιβλίο

και μια ομαλή κι αδιόρατη αυξομείωση της έντασης του συναισθήματος που κάνουν τον αναγνώστη να μην μπορεί να σταματήσει να γυρίζει τις σελίδες. Όλα αυτά όμως μέχρι τα μισά περίπου οπότε κι αρχίζει η σκιαγράφηση του ψυχοθεραπευτή που μοιάζει να μην τελειώνει ποτέ όπως είπαμε.

Συμπερασματικά, η «Μελέτη Περίπτωσης» του Μπουρνέτ είναι ένα αξιανάγνωστο βιβλίο, εμπεριέχει μεγάλη έρευνα απ’ την πλευρά του συγγραφέα κι αυτό φαίνεται ευχερώς, δίνει δυνατές αναγνωστικές συγκινήσεις, παίζει όμορφα με το μυαλό του αναγνώστη και σίγουρα το θυμάται κανείς για πολύ καιρό. Εκείνος ο ψυχοθεραπευτής όμως ήταν από μόνος του ένα άλλο βιβλίο κύριε Μπουρνέτ.

4,5/5,0