/Βιβλιοκριτική: Καρυδότσουφλο (Ίαν ΜακΓιούαν)

Βιβλιοκριτική: Καρυδότσουφλο (Ίαν ΜακΓιούαν)

Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, συγγραφέας

Στο ερώτημα αν μπορεί ένα κλασσικό έργο να μεταφερθεί σε σύγχρονο πλαίσιο, διατηρώντας την ουσία των υπαρξιακών και άλλων ερωτημάτων ενώ ταυτόχρονα αφήνει την πλοκή να εξελίσσεται σε τωρινό πλαίσιο, με τωρινά διλήμματα και τωρινές απαντήσεις, ο Ίαν ΜακΓιούαν παίρνει θέση με εμφατικό τρόπο δημιουργώντας, με το “Καρυδότσουφλο” ένα οικογενειακό, και όχι μόνο δράμα στο Λονδίνο των καιρών μας, που στηρίζεται πάνω στο βασικό καμβά του *Άμλετ”.

Ενα αγέννητο παιδί παίρνει τη θέση του “βρέφους”, στην πολιτική και ηθική διάσταση, Άμλετ, και παρουσιάζει τη δική του οπτική για μια ιστορία που αναπαριστά τη σαπίλα της Δανιμαρκίας. Το παράνομο ζευγάρι νύφης και αδερφού του γαμπρού που σχεδιάζουν το θάνατο του και το μωρό που αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον κόσμο και τα πολύπλευρα προβλήματά του μέσα από τα βιώματα της μητέρας.

Ο δικός μας Άμλετ επιχειρεί να αυτοκτονήσει με τον ομφάλιο λώρο και καταλήγει στην ταχύτερη είσοδό του στο παιχνίδι της ζωής και την αναζήτηση της δικαιοσύνης, ανθρώπινης ή θεϊκής, που θέλουμε να πιστεύουμε ότι αργεί αλλά δεν λησμονεί. Η απιστία και η φλόγα του έρωτα συναντιούνται με την οικονομική απληστία και την απελπισία της επερχόμενης καταδίκης που μεταθέτει τις ευθύνες από άτομο σε άτομο.

Ο Ίαν ΜακΓιούαν επιχειρεί να λύσει μια δύσκολη εξίσωση, αυτή που όπως έγραψα σε πρόσφατο άρθρο μου απέφυγε να αγγίζει ο Κρίστοφερ Νόλαν. Να πάρει δηλαδή το κεντρικό νόημα ενός κλασικού μύθου και να μην μείνει στην εκμετάλλευση της αίγλης του παλιού διανθίζοντας με δικαιωματικές πινελιές που απλώς ανεβάζουν την εμπορικότητα, αλλά να χτίσει ένα καινούριο “παραμύθι”, πιστό μεν στον αξιακο πυρήνα του πρωτότυπου αλλά και γνήσια φρέσκο με τη μεταφορά του στο σήμερα.

Το σκοτεινό ύφος που εναλλάσσεται με τη χιουμοριστική νότα, οι χαρακτήρες που αντικατοπρίζουν τη στάση μας σε προαιώνια ζητήματα, η αφελής αλλά και εύστοχη επίδραση του αγέννητου στα γεγονότα, γίνονται ο καταλύτης μιας ενδιαφέρουσα υπόθεσης, που μπορεί να μην αντιπροσωπεύει την κορυφαία λογοτεχνική στιγμή του συγγραφέα αλλά κερδίζει τον αναγνώστη με την ικανότητα να επικαιροποιεί με δεξιοτεχνία το αξεπέραστο.