Γράφει ο Νίκος Ναούμης, πολιτικός επιστήμονας – συγγραφέας
Το πιο πρόσφατο αναγνωστικό μου ταξίδι, με γύρισε πίσω, στην εποχή της δημιουργίας του σύγχρονου ελληνικού κράτους, την Αθήνα στα 1850. Η Αγγελική Δελβενιώτη, δεσποινίς επί των τιμών της βασίλισσας Αμαλίας, βρίσκεται νεκρή στο λιθόστρωτο, κάτω από το παράθυρο του διαμερίσματός της στα Ανάκτορα. Όλοι πιστεύουν ότι πρόκειται για ένα μοιραίο ατύχημα. Η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ, που εκείνο τον καιρό βρίσκεται στην Αθήνα περνώντας τις μέρες της με την επιστήθια φίλη της, Φράνσις Χιλλ, διευθύντρια του πρώτου ελληνικού παρθεναγωγείου, έχει αντίθετη άποψη.
Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης δεν περιορίζεται στη συγγραφή ενός ακόμη αστυνομικού μυθιστορήματος. Καθώς ανοίγεις τις σελίδες του, αντιλαμβάνεσαι πως κρατάς στα χέρια σου ένα έργο που λειτουργεί ταυτόχρονα ως ιστορικό σχόλιο, πολιτικός στοχασμός και φιλοσοφική εξερεύνηση της αλήθειας.
Η αφήγηση ξεκινά με την ανεύρεση του πτώματος της νεαρής γυναίκας. Από εκεί και πέρα, ξετυλίγεται ένα πλέγμα μυστηρίου που, όπως σε κάθε έργο του Μιχαηλίδη, δεν περιορίζεται στο «ποιος το έκανε», αλλά αναζητά το «γιατί έγινε». Η Ελλάδα του 1850, κάτω από τη βαριά σκιά της βαυαροκρατίας, γίνεται το ταραγμένο σκηνικό μιας αναζήτησης που δεν είναι μόνο πολιτική, μα και βαθιά υπαρξιακή.
Η Αμαλία δεν παρουσιάζεται απλώς ως βασίλισσα. Είναι μια γυναίκα με πνεύμα, με πάθη, με λάθη. Ξεχωρίζει όχι γιατί εξουσιάζει, αλλά γιατί ονειρεύεται… διστάζει… πονά. Δίπλα της, η Φλόρενς Νάιτινγκεϊλ – μια τολμηρή μυθοπλαστική επιλογή – ενσαρκώνει το φωτεινό, ανθρωπιστικό ιδεώδες.
Οι δευτερεύοντες χαρακτήρες, από τον Όθωνα μέχρι τους αυλικούς και τους υπηρέτες, δεν είναι καρικατούρες. Είναι φορείς ιδεών, ιστορικών ρευμάτων, εσωτερικών συγκρούσεων. Ακόμη και το θύμα, εραστής της νεαρής δεσποινίδας επί των τιμών που βρέθηκε δολοφονημένη, ο Γεωργιάδης, δεν είναι απλώς νεκρός. Είναι σιωπηλός μάρτυρας μιας Ελλάδας που βασανίζεται από τις ίδιες της τις σκιές.
Ο Μιχαηλίδης γράφει με το γνώριμο ύφος του. Καθαρό, κομψό, σχεδόν χειρουργικό.
Δεν επιδίδεται σε λεκτικούς εντυπωσιασμούς. Οι λέξεις του μοιάζουν επιλεγμένες με νυστέρι. Η αφήγηση είναι τριτοπρόσωπη, αλλά από κάτω κυλά ένας υπόγειος εσωτερικός μονόλογος. Σχεδόν ποιητικός. Οι διάλογοι λιτοί. Ουσιώδεις. Ποτέ διακοσμητικοί. Δεν πρόκειται μόνο για την αναζήτηση ενός δολοφόνου. Μα για την αναζήτηση μιας επιστολής. Ένος συμβόλου. Της αλήθειας που όλοι προσπαθούν να χειραγωγήσουν.
Ο συγγραφέας δεν διστάζει να αγγίξει την εξουσία, την προδοσία, την πολιτική υποκρισία. Τη θέση της γυναίκας σε μια αυλή πατριαρχική. Το σώμα του νεκρού καταλήγει σε μια σπηλιά… Εκεί, όπου ενυπάρχει ο συμβολισμός των Ερινυών. Εκεί όπου αρχίζει ένας άλλος θάνατος. Εσωτερικός. Ένα άγος που ζητά κάθαρση.
Ο Μιχαηλίδης μάς οδηγεί σ’ έναν καθρέφτη. Εκεί όπου αντανακλάται όχι μόνο η Ελλάδα του τότε, αλλά κι εκείνη του τώρα. Ποια αλήθεια είναι η επικίνδυνη; Αυτή που φανερώνει το παρελθόν ή εκείνη που ενοχλεί το παρόν; Το «Ένα πτώμα στην Αυλή της Αμαλίας» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ψυχογιός, είναι ένα μυθιστόρημα που δεν ξεχνιέται όταν το κλείσεις. Αντιθέτως… σε στοιχειώνει. Ή ίσως… σε υποχρεώνει να θυμάσαι.
