Η συγγραφέας Όλγα Πατσούρα – Λένη απαντά στις 10+1 Ερωτήσεις που της θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία της συλλογής διηγημάτων “ανίΝ”.

1.Κυκλοφόρησε η νέα σας συλλογή διηγημάτων “ανίΝ” από τις εκδόσεις ΑΩ. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά και γιατί επιλέξατε τον συγκεκριμένο τίτλο;

Αρχικά θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον κύριο Κωνσταντίνο Μανίκα από το culturepoint.gr, για την συνέντευξη αυτή.

Στο βιβλίο ανίΝ μέσα από μικρές αλλά καθοριστικές στιγμές σχηματίζεται το πορτρέτο μιας γυναίκας που παλεύει να βρει τη θέση της σε έναν κόσμο που τη διαμόρφωσε πριν καν η ίδια προλάβει να ανακαλύψει ποια είναι. Ο τίτλος επιλέχτηκε γιατί τον διαβάζεις σωστά μόνο σε καθρέφτη, Νίνα, όπως δηλαδή συμβαίνει και με τις αλήθειες μας, που χρειάζεται να κοιταχτούμε στον «καθρέφτη», για να θυμηθούμε ποιοι πραγματικά είμαστε.

2. Μιλήστε μας για τους βασικούς ήρωες σας. Ποιοι είναι οι στόχοι και τα κίνητρά τους;

Στο βιβλίο ο βασικός ήρωας είναι η Νίνα. Την ακούμε να μας αφηγείται ιστορίες ξεκινώντας μέσα από την κούνια της και να μας παρουσιάζει στιγμές από την ζωή της, μέχρι τη στιγμή που ενήλικη πια, αποφασίζει να συναντηθεί με τον εαυτό της. Στις μικρές ιστορίες, μοιραζόμαστε την αγωνία της ηρωίδας να επιβιώσει, χωρίς να χάνει την φαντασία της, να δραπετεύει μέσα από φανταστικές ή μη περιπέτειες στον κόσμο που θα ήθελε να ζει χωρίς το φόβο. Στόχος της είναι να μην χάσει τον εαυτό της και να είναι χαρούμενη. Η μητέρα της και η αδερφή της, οι άλλες σημαντικές γυναίκες της ζωής της, φαίνεται να έχουν χαθεί σε συμβάσεις και τα πρέπει. Όλοι οι ήρωες, ακόμη και ο άκαμπτος πατέρας, μοιάζει να οδηγούν την Νίνα στο στόχο της.

3. Πόσο μπορεί η λογοτεχνία να λειτουργήσει ως γέφυρα ανάμεσα σε πολιτισμούς και μέσο κατανόησης της διαφορετικότητας, ιδιαίτερα στη νεολαία;

Η λογοτεχνία στα χρόνια που ήμουν στο δημοτικό σχολείο, λειτούργησε σαν μία κρυφή πύλη που μου επέτρεπε να βγαίνω από το σπίτι, χωρίς να χρειάζεται να πάρω άδεια και να γνωρίζω καινούργιους ανθρώπους, πολιτισμούς, τις συνήθειές τους και να κατανοώ την διαφορετικότητα. Το υπέροχο ήταν ότι αυτή η κατανόηση λάμβανε χώρα μέσα από δικά μου φίλτρα, καθώς η ανάγνωση διέγειρε συναισθήματα όταν οι ήρωες με έβαζαν στον κόσμο τους ως θεατή. Ειδικά ένα παιδί και αργότερα έφηβη στην επαρχία του ’70 και του ’80, η λογοτεχνία γέμισε το σκληρό δίσκο μου με εικόνες, λέξεις, συναισθήματα, προβληματισμούς σαν να ταξίδευα ή να ζούσα σε κάποιο μεγάλο αστικό κέντρο με πρόσβαση στην παγκόσμια γνώση. Στην εποχή του σκρολαρίσματος, η λογοτεχνία μπορεί να πείσει την νεολαία να αφιερώσει λίγο χρόνο για ποιοτικά ταξίδια του νου και της ψυχής.

4. Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης;

Θα ήθελα ο αναγνώστης να επιθυμήσει μια γενναία συνάντηση με τον εαυτό του.

5. Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Σαν κορίτσι και κατόπιν γυναίκα μεγαλωμένη συντηρητικά, ανακάλυψα πως μπορούσα να εκφράζομαι και να λέω ό,τι θέλω χρησιμοποιώντας τους ήρωές μου…

6. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

Λογοτεχνία είναι η χρήση της λόγου, γραπτού ή προφορικού με τρόπο που να μετατρέπεται σε τέχνη, χρησιμοποιώντας την φαντασία και όλα τα εκφραστικά δυνατά μέσα του καλλιτέχνη. Λογοτεχνία έχουμε όταν μια απλή αφήγηση, γίνεται εικόνα, ήχος, μυρωδιά, κίνηση, μέσα μας…

7. Διαθέτει ταυτότητα η ελληνική πεζογραφία ή επηρεάζεται απόλυτα από τις διεθνείς τάσεις;

Κάθε λαός έχει να παρουσιάσει συγγραφείς που με τα φίλτρα της ψυχής τους έγραψαν ιστορίες που ξεχώρισαν για την αυθεντικότητά τους. Οι Έλληνες πεζογράφοι έχουν δική τους ταυτότητα η οποία καλλιεργείται μέσα από ακούσματα και εικόνες κυριολεκτικές ή φανταστικές, επηρεασμένες από την παράδοσή μας. Οι διεθνείς τάσεις επηρεάζουν αρκετά ίσως, τον τρόπο γραφής περιορίζοντας το λυρισμό του παρελθόντος σε αρκετές περιπτώσεις.

8. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;

Η ανάγνωση βιβλίων μαθαίνεται στις μικρές ηλικίες βλέποντας τους μεγαλύτερους ανθρώπους με τους οποίους ερχόμαστε σε επαφή, να διαβάζουν. Ίσως οι Έλληνες λόγω των ιστορικών δυσκολιών που αντιμετώπισαν, δεν διέθεταν χρόνο ή χρήμα για αγορά βιβλίων που θα τους οδηγούσαν στην φιλαναγνωσία.

9. Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;

Η ψηφιακή εποχή έχει οδηγήσει στην γρήγορη ανάγνωση τους ανθρώπους και στην συλλογή πληροφοριών από πολλές πηγές. Σίγουρα το ψηφιακό βιβλίο μπορεί να δελεάσει κυρίως τους νέους λόγω της εύκολης πρόσβασης σε αυτό, ή να βοηθήσει ανθρώπους λύνοντας πρακτικά προβλήματα ακοής ή όρασης. Η απόλαυση της ανάγνωσης που ξεκινά με την μυρωδιά του τυπωμένου χαρτιού, την εξερεύνηση του εξώφυλλου, του οπισθόφυλλου και τον ήχο των σελίδων καθώς προχωρά η ανάγνωση, είναι αναντικατάστατη.

10. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;

Λυσιμελής πόθος του Τίτου Πατρίκιου

Μπλέ βαθύ, σχεδόν μαύρο του Θανάση Βαλτινού

Η μεγάλη πλατεία του Νίκου Μπακόλα

Μικρά Αγγλία της Ιωάννας Καρυστιάνη

Περί τυφλότητος του Ζοζέ Σαραμάγκου

11. Πιστεύετε στη μοίρα ή στην τύχη;

Πιστεύω στην αλληλουχία των γεγονότων. Τίποτα δεν μπορεί να θεωρηθεί μοιραίο αν δεν το επιλέξεις. Και τυχαία γεγονότα αν δεν αξιοποιηθούν κατάλληλα μπορεί να είναι άνευ σημασίας. Πιστεύω ότι αν ακούμε τις ανάγκες της ψυχής μας, μπορούμε να δημιουργούμε όμορφες στιγμές. Κατά κάποιο τρόπο, χρέος μας είναι να οραματιζόμαστε το μέλλον που θέλουμε.