Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, συγγραφέας

Με το For whom the bell tolls ξεκίνησε η πολυαναμενόμενη συναυλία των Metallica κι αυτή η επιλογή μοιάζει να έχει ένα συμβολισμό πολύ ευρύτερο από το προφανές. Για ποιον χτυπά τελικά η καμπάνα του heavy metal; Και κατά πόσο ένα συγκρότημα που μετατρέπεται σε παγκόσμιο φαινόμενο αποτελεί το άλλοθι για τον εκφυλισμό του χώρου αλλά και την αποκάλυψη της υποκρισίας του μιντιακού συρφετού;

Όσοι μεγαλώσαμε μέσα στην εποχή του μεγαλείου της σκληρής μουσικής, ακόμη κι αν είμασταν πολύ μικροί για να συλλάβουμε πλήρως τη μουσική κοσμογονία που συντελούνταν, βιώσαμε χρονιές που οι μαθητικές μας αταξίες ντυνόταν με τα ηχοχρώματα μυθικών άλμπουμ. Metallica, Iron Maiden, Judas Priest, Manowar, Helloween, Slayer, Megadeth και πόσοι άλλοι κατέθεσαν σχεδόν κάθε χρόνο και μια καινούρια δουλειά που ξεχώριζε για την πρωτοτυπία της.

Τότε ήταν που οι Metallica έδωσαν στο thrash μια διάσταση πολύ σπουδαιότερη από αυτή μιας τυπικής μετεξέλιξης του punk.

Τότε ήταν που από την ωμότητα του Kill em All, πέρασε στην ωριμότητα του Ride the lighting, την σοφιστικέ σχεδόν κλασική φόρμα του Master of Puppets και τον progressive πειραματισμό του And Justice of All για να κλείσει τον δημιουργικό κύκλο με το Black Album που επιχείρησε να συνδυάσει τη βαρύτητα κάποιων συνθέσεων με το μελοδραμστικό και πιο προσβάσιμο ύφος κάποιων άλλων που τους άνοιξε το δρόμο για την παγκόσμια αναγνώριση και μια ανεπανάληπτη mainstream πορεία.

Έως τότε η προβολή ήταν περιορισμένη, το heavy metal παρουσιάζονταν ως κάτι ανάμεσα σε προθάλαμο του σατανισμού και της βιαιότητας. Χρειάστηκε το μελόδραμα του Nothing Else (μιας πιο σύγχρονης και πιο ροκ μεταφοράς του Nights in white satin τών Moody Blues) και το southern rock (αλά Lynryrd Skynyrd) άκουσμα του Unforgiven για να δοθεί στους Metallica χώρος ανάλογος με μεγάλες ποπ ροκ μπάντες τις εποχής.

Κι όχι, δεν είμαι από αυτούς που τότε μιζέριασαν για ξεπούλημα.

Έστω κι ένας να βρήκε τότε το ερέθισμα να ασχοληθεί με τη δισκογραφία τους, να ψάξει περαιτέρω το metal και τα είδη του, να βρει τη στενή διασύνδεση του με την κλασσική μουσική, να αγαπήσει όσα θετικά έχει να χαρίσει η ενασχόληση μαζί του, και πάλι για κέρδος θα έπρεπε να μιλάμε.

Αυτό που πραγματικά με ενοχλεί, ώρες, ώρες όπως και τώρα με τον χαμό που έφερε η συναυλία τους στην Ελλάδα, δεν είναι τίποτε από όλα αυτά που προανέφερα. Ούτε βέβαια το ότι έπαιξαν το θέμα του Ζορμπά ή το “Δεν χωράς πουθενά” απο τις Τρύπες, ή ότι ο Hammet μίλησε για τις αρμονίες του Πυθαγόρα και το ότι οι Έλληνες εφηύραν τις μουσικές κλίμακες.

Παρόλο που τέτοιες κινήσεις αποτελούν μέρος του μάρκετινγκ μιας εκδήλωσης όπου το συγκρότημα πρέπει να επιδιώξει με κάποιο τρόπο την βαθύτερη ταύτιση με το κοινό, και μόνο η διεθνής αναπαραγωγή των στιγμιοτύπων όφελος είναι για τη χώρα και φυσικά δεν είναι κακό, ούτε ρίζα κακώς εννοούμενου εθνικισμού να ξέρεις ότι η επιλογή του στοιχείου ταύτισης με το κοινό είναι κάτι τόσο σημαντικό όσο η πολιτισμική αξία του τόπου σου.

Το πραγματικά θλιβερό βρίσκεται στο ότι υπό την πίεση των διοργανωτών για προώθηση του event, τηλεπερσόνες, εθισμένες στη δευτεροκλασάτη μπουζουκόβια αισθητική τους, άρχισαν να προσποιούνται τους λάτρεις του metal το οποίο δεν κατανοούν ούτε μουσικά, ούτε στιχουργικά, κι ούτε επιθυμούν να το κατανοήσουν.

Κάπως έτσι παρίσταναν είτε τηλεοπτικά είτε και με την εκεί παρουσία τους κάτι που δεν επιθυμούν και γι’ αυτό το έκαναν με έναν άχαρο τρόπο.

Τώρα θα μου πείτε πόση σημασία έχει αυτή η προσποίηση μπρος στο εξαιρετικό θέαμα και το γεμάτο set list ενός γκρουπ που επιμένει, παρά τα σκαμπανεβάσματα, να υπηρετεί με τον έναν ή τον άλλο τρόπο, το heavy metal;

Ίσως όχι και τόσο μεγάλη. Απλώς η απενοχοποίηση ενός μουσικού ιδιώματος έχει περισσότερο ανάγκη τον ορθολογισμό και τα σοβαρά επιχειρήματα πάρα το πρόσκαιρο προπληρωμένο παραλήρημα κάποιων άσχετων δήθεν celebrities. Γιατί η μουσική οφείλει να μιλάει στις ψυχές και στο μυαλό μας με.βιωμστικούς όρους κι όχι με τον παροδικό εντυπωσιασμό και τους τηλεοπτικούς ρυθμούς μιας παρορμητικής αντίληψης. Γι’ αυτό και δεν περιμένω αντίστοιχη αντιμετώπιση ούτε καν για την επερχόμενη συναυλία των Iron Maiden, πόσο μάλλον για αλλά ονόματα των οποίων την υπόσταση πιθανότατα να αγνοούν κι ας έχουν ασκήσει τεράστια επιρροή στην ιστορία του metal.