Γράφει ο Πάνος Χατζηγεωργιάδης, Του Φιλολογικού Συλλόγου «ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ» και της Εθνικής Εταιρείας των Ελλήνων Λογοτεχνών, Μουσικοσυνθέτης και κριτικός Λογοτεχνίας
Εξ αφορμής δοθήσης της δωρεάς του χάλκινου αγάλματος του ποιητού, το οποίον ανεγέρθει προ κάποιων ημερών ως δωρεά του ιδρύματος Ωνάση προς τον Δήμο των Αθηναίων συντάσσεται το παρόν.
Σαφώς και πρόκειται για μίαν είδησιν λίαν ευχάριστον, διότι πάντοτε η ανέγερσις ενός αγάλματος πνευματικού ανθρώπου καθώς και η ανάδειξις του εις τοπόσημο μίας πόλης εις την πατρίδαν μας τουλάχιστον, δεν είναι ούτε κάτι το σύνηθες, ούτε κάτι το οποίον περνά και εκ του γεγονότος αυτού, απαρατήρητον και αναγκαστικώς γεννά αντιδράσεις.
Αντιδράσεις επί το πλείστον βεβαίως θετικές, μα συνάμα και κάποιον υγιή προβληματισμό επί των πραγμάτων του Πολιτισμού μας και των προτεραιοτητων αυτού, διότι ο Πολιτισμός, τα γράμματα, οι επιστήμες και το κυριότερον οι προτεραιότητες που προσδίδουν εις αυτά οι κοινωνίες, χαρακτηρίζουν και την κοινωνίαν την ίδια δια το ποιόν και την πολιτείαν της εις τον κόσμον.
Βεβαίως και θα ητο παράλογον η περί του αντιθέτου συμπεριφορά, ένα άγαλμα κυρίως ενός πνευματικού ανθρώπου σημαντικού τόσο δια τα Ελληνικά όσο και δια το παγκόσμιο γίγνεσθαι, είναι οχι μόνον ευπρόδεκτον ως εις φάρος πολιτισμικός και έμπνευσις (;) δια όλους τους διαβάτας της Αρεοπαγίτου, Έλληνας και ξένους, όμως έρχεται η στιγμή όπου μία τέτοια ας μου επιτραπεί ο όρος πολιτισμική εξέλιξις, να προβληματίσει ορισμένους.
Και να τους προβληματίσει υγειώς. Μιάς και έν άγαλμα δεν είναι ποτέ δυνατόν να φέρει μαζί του και την άνοιξη του Πολιτισμού σε μία χώρα. Σε μία χώρα όπου γέννησε και την ιδέα του Πολιτισμού, της παιδείας, της μόρφωσης προς πνευματικήν ανάτασιν του λαού (κατά το ρηθέν εκ των ιδρυτών Λάμπρου του Φιλολογικού Συλλόγου ΠΑΡΝΑΣΣΟΣ), το θέατρον, την μουσικήν και όλα τούτα τα οποία συντείνουν προς την βελτίωση τόσο των προσώπων όσο και της κοινωνίας.
Έν άγαλμα τυχαίως (ή ατύχως, ο χρόνος θα δείξει) το οποίον ανεγείρεται και τοποθετείται ως τοπόσημον μάλλον τουριστικού ενδιαφέροντος, ώστε να φωτογραφίζονται οι εκδρομείς καθώς και οι ντόπιοι, επ ουδενί δεν επιτελεί έργον πολιτισμικόν ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ.
Και δεν αποτελεί τέτοιον, διότι καταδυκνείει πως ο πολιτισμός για ακόμη μία φορά αντιμετωπίζεται επιδερμικώς και δια το θεαθήναι προς δημιουργίαν δήθεν της εντυπώσεως πως τούτη η χώρα, η γεννήτρα του τελευταίου, τουλάχιστον όσον αφορά τον δυτικό κόσμο, λαμβάνει σοβάρα το πολιτισμικόν της πρόβλημα.
Εις καιρούς Α-ΠΑΙΔΕΙΑΣ, αγραμματοσύνης εις το έπακρον, άκρας εξειδικεύσεως δίχως γενικήν παιδείαν εκ του κράτους προς τους πολίτας παρεχόμενη, ανθελληνισμόν ως εχθρότητος προς κάθε τι Ελληνικόν και κτύπημα βαθύ προς τας Ελληνικάς αξίας, πόλεμον εναντίον θεσμών του παλαιού κόσμου ως η πατρίς, η θρησκεία και η οικογένεια (τούτο το πολλάκις κακοποιηθέν τρίπτυχο των πυλώνων μίας υγειούς κοινωνίας) μία ανέγερσις αγάλματος ενός πνευματικού ανθρώπου, δύναται να ιδωθεί μόνον ως μία ακόμη σπασμωδική κίνησις, μία επικάλυψις απέλπιδα της εν συνόλω πολιτισμικής ημών γύμνιας και ένδειας και τίποτε περαιτέρω επί της ουσίας.
Είναι δέ τόσες αι κακοδαιμονίαι του Πολιτισμού μας, ώστε ακόμη και η παραμικρή προσπάθεια επιδερμικής αντιμετωπίσεως των προβλημάτων του, να δρούν ως μία έμμεση (αν και ίσως ακούσια και καλών προθέσεων) προσπάθεια να θεραπευθεί ο ασθενής αντί ισχυρής αγωγής με “πολιτισμικές καραμέλες” και κάθε είδους επικοινωνιακά παίγνια.
Με τα Πανεμιστημιακά μας ιδρύματα, τα σχολειά, τις βιβλιοθήκες, τα θέατρα, τον κάθε χώρο Πολιτισμού όπου νοσεί και ευρίσκεται επί δεκαετίες επί της κλίνης του θανάτου μη επιτελώντας την αποστολήν του εμείς αντιμετωπίζουμε τα προβλήματα προφασιζόμενοι τους ανθρώπους του Πολιτισμού επιδερμικώς εις σημειον εγκληματικόν έναντι της κοινωνίας ημών, με λαό όπου ίσως θεωρήσει εις την πλειοψηφίαν του πως ο Καβάφης ενδεχομένως ως όνομα μάλλον θα είναι κάποιος νέος αθλητής κάποιας ομάδας αγνοώντας το έργον του και γνωρίζοντας τον μόνον ως άγαλμα εις το οποίον το πολύ πολύ να βρίσκει κάποιαν ευχαρίστησιν φωτογραφιζόμενος μετ αυτού, τότε ουχί μόνον το πρόβλημα μας, το ΕΛΛΗΝΙΚΟΝ πρόβλημα δεν λύεται, αλλά τουναντίον επιπλέον περιπλέκεται.
Κι αν ορισμένοι εκ των αρμοδίων θεωρούν πως επιτέλεσαν το μορφωτικόν των έργον προς τον λαόν μας με την ανέγερσιν ενός αγάλματος, φωτογραφιζόμενοι και οι ίδιοι αλλά επί της ουσίας μη δυνάμενοι να αλλάξουν τα πολιτισμικά μας πράγματα προς ώφελος των υπολοίπων, ευρισκόμενοι εις θέσεις και θώκους ΑΔΙΚΑΙΟΛΟΓΗΤΩΣ, Αν θεωρούν πως η ανέγερσις ενός αγάλματος “είναι κι αυτή μιά κάποια λύσις”, τότε πλανόνται πλάνην οικτράν και δυστυχώς ουχί μόνον αυτοί, οι οποίοι ευθύνονται σαφώς δια το κατάντημα το πολιτισμικόν και μορφωτικόν της χώρας, δια τον παιδευτικόν καιάδα τον οποίον επιμελώς οι ίδιοι διαμόρφωσαν αλλά το κυριότερον ο λαός αυτός, ο καταγώμενος εκ αξίων προγόνων.
Οι άνθρωποι του πνεύματος κύριες και κύριοι ουδεμίαν χρειάν έχουν αγαλμάτων. Το ιδικόν τους πνευματικόν άγαλμα, το εσκάλισαν οι ίδιοι παράγωντας έργον πνευματικόν εις τον βράχον της αιωνιότητας μετα των (εν προκειμένω) όσων συνέγραψαν.
Αυτά οφείλετε σείς οι αενάως αρμόδιοι και μονίμως ανευθυνουπεύθυνοι να ανεγείρετε εις την ψυχήν των ανθρώπων και ουδέν άλλο.
Σείς είσθε οι υπεύθυνοι σαφώς του αγεφυροποίητου κενού, μεταξύ των κοινών ανθρώπων, των καθημερινώς βιοπαλαιστών εν σχέση με τον πνευματικόν κόσμον.
Και τούτο το γεφύρωμα αναμεταξύ του λαού μας και των ανθρώπων του πνεύματος, δεν συμβαίνει (δυστυχώς ή ευτυχώς δια ορισμένους κύκλους) μετά της ανεγέρσεως ενός αγάλματος και μόνον.
Δεν πληρούνται αι υποχρεώσεις αι πολιτισμικαί τοιούτοτρόπως ως μία “κοινωνική υποχρέωσις” εις την οποίαν κανείς θα πρέπει να παραστεί δια το θεαθήναι.
