Η τραγουδοποιός κι ερμηνεύτρια Αλεξάνδρα Μπασπανέλου μιλά στον Κωνσταντίνο Μανίκα, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της single “Στα Θερινά”.
1. Ένα νέο single “Στα Θερινά”. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά και γιατί επιλέξατε αυτό τον τίτλο;
Το «Στα θερινά» είναι ένα τραγούδι που αφήνει μια swing ενέργεια να αιωρείται. Ο τίτλος ήρθε σχεδόν φυσικά. Είναι «Στα» θερινά, σαν να έχει αποσιωτικά… γιατί είναι ένα τραγούδι σε μεγάλο βαθμό περιγραφικό. Διηγείται τι βρίσκω και αγαπώ εγώ σ’ένα θερινό σινεμά, αλλά και γενικώς τα δικά μου βράδια στα θερινά της πόλης.
Γιατί λοιπόν έγραψα για τα θερινά σινεμά! Είναι αλήθεια πως έγιναν η συντροφιά μου εκείνο τον Αύγουστο, τον Αύγουστο του πρώτου μου τρύγου ως οινολόγος. Όλοι έλειπαν από την καλοκαιρινή πόλη όποτε λέω «Δεν πάω ένα θερινό να ξεσκάσω». Άρχισα λοιπόν να παρατηρώ τον κόσμο γύρω μου, ένας παππούς, ένας σκύλος σινεφίλ, ένα ζευγάρι. Κατάλαβα ότι δεν έλειπαν τελικά όλοι, και ότι βρεθήκαμε όλοι μαζί «Στα θερινά» της γειτονιάς. Κάπως έτσι τα ποπ κορν, τα σταφύλια και τα θερινά σινεμά έγιναν η καλοκαιρινή συντροφιά μου.
2. Κατά τη δημιουργική διαδικασία προηγείται ο στίχος ή η μουσική;
Συνήθως για εμένα λειτουργούν ταυτόχρονα. Τις περισσότερες φορές δηλαδή θα γράψω στίχους και μουσική τη ίδια στιγμή. Αν συμβεί κάποια φορά κάτι διαφορετικό τότε θα έχω γράψει πρώτα μια μελωδία που μουρμούρισα και μου άρεσε. Μπορεί ο στίχος να μην έχει ακόμη διατυπωθεί, αλλά έχω κατά νου τι θα ήθελα να πω με αυτό το τραγούδι. Νομίζω αυτό που προηγείται και των δύο είναι η ανάγκη να εκφράσεις κάτι. Μετά βρίσκεις το πως θα το πεις!
3. Ποιο θέλετε να είναι το στίγμα σας και πόσο ανοιχτή είστε σε διαφορετικές επιρροές;
Νομίζω ότι όλα τα τραγούδια μου έχουν μια κοινή κλωστή που τα ενώνει αν αυτό μπορεί να θεωρηθεί ένα στίγμα που μπορεί να αναγνωρίζεται. Αυτό που προσπαθώ είναι να μην αισθάνομαι ότι πρέπει να χωρέσω τη μουσική μου σε ένα συγκεκριμένο μουσικό κουτί για να παραμένω πάντα στο αναγνωρίσιμο σημείο μου. Με γοητεύει πολύ η αισθητική της εποχής του βινυλίου. Αττίκ, Τώνης Μαρούδας, έχω swing και jazz ακούσματα, αλλά ταυτόχρονα ακούω και πιο σύγχρονα είδη τα οποία επίσης βρίσκονται με τον τρόπο τους στην μουσική μου, όπως για παράδειγμα οι indie ήχοι. Αγαπώ και ταυτίζομαι με πολλά πολλά είδη μουσικής. Επίσης να πω ότι οι άνθρωποι μεγαλώνουν, και όσο μεγαλώνουν βιώνουν, οπότε αυτό φαίνεται στην οποιαδήποτε μορφή έκφρασης τους, πόσο μάλλον στην έκφραση ενός καλλιτέχνη. Αυτό το βλέπω και σε εμένα. Σκηνοθετώ σιγά σιγά τον δεύτερο δίσκο μου και είμαι σίγουρη ότι θα είναι τόσο διαφορετικός και τόσο όμοιος ταυτόχρονα με τον πρώτο, ο οποίος έρχεται σύντομα. Είναι «εγώ» όπως και να έχει!
Προσωπικά μου αρέσει να παίρνω στοιχεία από διαφορετικές εποχές και να τα περνάω μέσα από το δικό μου φίλτρο. Νομίζω, άλλωστε, ότι η μουσική δεν χρειάζεται να επιλέξει ανάμεσα στο παλιό και το καινούργιο. Και σίγουρα δεν θα ήθελα να κυνηγάω κάθε νέα τάση μόνο και μόνο επειδή είναι δημοφιλής. Οι επιρροές είναι υπέροχες όταν σε εξελίσσουν, όχι όταν σε κάνουν να χάνεις τη δική σου φωνή.
4. Τι καθιστά μοναδική μια ερμηνεία;
Νομίζω η αλήθεια της! Μπορεί δύο άνθρωποι να τραγουδήσουν ακριβώς το ίδιο κομμάτι και να σου δημιουργήσουν τελείως διαφορετικό συναίσθημα.
Μου αρέσει ν’ ακούω έναν καλλιτέχνη και να αισθάνομαι ότι δεν τραγουδά απλώς σωστά, αλλά ότι υπάρχει μια μικρή ιστορία πίσω από τις λέξεις, είτε είναι προσωπική του ίδιου, είτε είναι ο διαμεσολαβητής της στο κοινό. Βλέποντας το ως ακροατής για παράδειγμα με κάνει να καταλαβαίνω καλύτερα τον άνθρωπο που ερμηνεύει, και νιώθω πως και εκείνος με καταλαβαίνει. Σαν εξομολόγηση είναι αυτό, μοιάζει λυτρωτικό και αμφίπλευρο. Συμβαίνει μια σύνδεση εκείνη την στιγμή! Αυτό εννοώ λοιπόν λέγοντας… «η αλήθεια της»!
5. Στην εποχή των views πόσο σημαντικό είναι για έναν καλλιτέχνη να διαθέτει ολοκληρωμένα άλμπουμ;
Θα ξεκινήσω αντίστροφα την απάντηση μου! Νομίζω ότι τα singles έχουν αποκτήσει πλέον έναν πολύ σημαντικό ρόλο. Είναι ο τρόπος με τον οποίο ένας καλλιτέχνης μπορεί να συστηθεί πιο εύκολα στο κοινό, ενώ επίσης καμιά φορά μπορεί να εξυπηρετήσουν έναν σκοπό συγκεκριμένο, κάτι θεματικό, κάτι που πρέπει να ειπωθεί εδώ και τώρα, μόνο του! Άρα σίγουρα προσφέρουν μια ελευθερία στον καλλιτέχνη, πόσο μάλλον σ’ έναν νέο καλλιτέχνη να ξεκινήσει. Το θέμα είναι βέβαια ότι ζούμε στην εποχή της ταχύτητας. Κανείς δεν έχει χρόνο ν’ακούσει περισσότερο από «ένα», να δει κάτι ολοκληρωμένα χωρίς να διακόψει, και δικαίως θα πω εγώ! Αυτό είναι που πρέπει να δούμε λίγο ως κοινωνία, τι καταναλώνουμε και γιατί δεν αντέχουμε μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση ούτε χρονικά, ούτε πνευματικά πολλές φορές, και αυτό το λέω γενικά και ειδικά ως προς την ερώτηση.
Προσωπικά εγώ εξακολουθώ να αγαπώ πολύ την ιδέα του ολοκληρωμένου άλμπουμ, όπως οι περισσότεροι καλλιτέχνες. Ένα άλμπουμ μπορεί να έχει ατμόσφαιρα, συνέχεια, διαφορετικές πλευρές του ίδιου ανθρώπου. Γι’ αυτό και το «Στα θερινά» είναι για μένα η αρχή μιας μεγαλύτερης ιστορίας, αφού ετοιμάζω και το πρώτο μου album. Τα views είναι ένας αριθμός. Το αν ένα τραγούδι θα μείνει στη ζωή κάποιου είναι κάτι πολύ διαφορετικό. Αν και τα views ίσως και να υπακούν περισσότερο στον κανόνα της «μονάδας» που λέγαμε και πριν. Πολύ φιλοσοφική μπορεί να γίνει αυτή η συζήτηση σταματάω εδώ!
6. Είναι η διάδραση μέσω των ζωντανών εμφανίσεων που τελικά καθιερώνουν έναν καλλιτέχνη στη συνείδηση του κοινού;
Οι ζωντανές εμφανίσεις είναι σίγουρα ένας από τους πιο ουσιαστικούς τρόπους να γνωρίσει πραγματικά το κοινό έναν καλλιτέχνη. Είναι αυτό που έλεγα πριν για την «αλήθεια» μιας ερμηνείας και την επικοινωνία της στον ακροατή. Aυτή η σχέση είναι ανεκτίμητη. Εκεί δεν υπάρχει η δυνατότητα να ξανακάνεις ένα take, να αλλάξεις κάτι στην παραγωγή, είναι όλο άμεσο και αυτό είναι που κάνει μοναδικό κάθε live. Προσωπικά μετά από live έχει τύχει να αποκτήσω καινούργιους αγαπημένους καλλιτέχνες που πριν δεν γνώριζα καλά! Τέλος θα έλεγα, ότι ένας καλλιτέχνης χτίζεται από το σύνολο: από τα τραγούδια του, τις ζωντανές εμφανίσεις, την αισθητική του και τελικά από τη σχέση που καταφέρνει να δημιουργήσει με το κοινό του.
7. Πόσο βοηθούν τα social media στην προβολή των καλλιτεχνών και πότε μπορεί να μετατραπούν σε παγίδα;
Τα social media έχουν ανοίξει μια πόρτα προώθησης με πρόσβαση σε όλους, πράγμα που μπορεί να βοηθήσει πολύ έναν καλλιτέχνη να επικοινωνήσει το υλικό του ακόμη και μόνος. Μπορεί κανείς να παρουσιάσει τη δουλειά του, να βρει ανθρώπους που θα τον ακούσουν και να δημιουργήσει ένα δικό του κοινό χωρίς να περιμένει απαραίτητα κάποιον να τον «ανακαλύψει». Μπορεί να βοηθήσει και σε αυτό μάλιστα, κάποιος να τον ανακαλύψει πιο εύκολα. Αυτή είναι η θετική πλευρά της ιστορίας.
Η παγίδα αρχίζει όταν το μέσο γίνεται αυτοσκοπός. Όταν αρχίζει κανείς να σκέφτεται περισσότερο τι θα γίνει viral παρά τι πραγματικά θέλει να πει. Είναι πολύ εύκολο να μπει κάποιος στη διαδικασία να μετρά την αξία του τραγουδιού του από τα views ή τον εαυτό του από τα likes. Αυτό είναι που θέλει να προσέξουμε, η τέχνη δεν είναι διαγωνισμός δημοφιλίας, και η αξία της δεν ορίζεται από την μαζική αποδοχή. Επίσης η τόσο μεγάλη και εύκολη πρόσβαση και η άπειρη πληροφορία μπορεί να κάνει κάτι ποιοτικό και όμορφο να χαθεί ανάμεσα στα υπόλοιπα.
8. Ποια είναι η άποψή σας για τα νέα μουσικά ρεύματα, που είναι εξαιρετικά δημοφιλή στη νεολαία;
Κάθε γενιά μάλλον χρειάζεται τη δική της μουσική. Δεν θα ήθελα να είμαι από τους ανθρώπους που λένε «η μουσική παλιά ήταν καλύτερη». Η μουσική αλλάζει μαζί με την εποχή, την κοινωνία, τη γλώσσα, την τεχνολογία, τον τρόπο ζωής, την ανθρώπινη επικοινωνία. Αυτό μοιάζει λογικό και κατανοητό. Μάλιστα και εγώ ως νεαρή ηλικιακά, ακολουθώ φουλ τις νέες μουσικές τάσεις και δεν το κρύβω, χορεύω, διασκεδάζω, δεν είμαι σνομπ μουσικά, δεν ντρέπομαι που περνάω καλά, αλλά είμαι σε θέση να ξεχωρίσω την ψυχαγωγία από την διασκέδαση. Τα χρειάζομαι και τα δύο.
Υπάρχουν πράγματα σε κάποια καινούργια ρεύματα που μπορεί να μη με εκφράζουν προσωπικά, αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει να τ’ ακούσουμε. Νομίζω ότι ακόμα και στα πράγματα που μας δημιουργούν αμφιβολία, οφείλουμε να βλέπουμε γιατί συμβαίνουν και γιατί είναι αποδεκτά. Τι έχει ανάγκη η γενιά μας, πώς έφτασε σε αυτή την ανάγκη. Όλα έχουν την εξήγησή τους. Δεν μας φταίει «η μουσική» σε κάτι, η εξέλιξη της εποχής, η τεράστια πρόσβαση στην πληροφορία και άλλα πολλά που δεν προλαβαίνουμε να πούμε εδώ, ίσως. Άλλο πράγμα είναι η τέχνη, άλλο η καλλιτεχνία και άλλο η μουσική. Δεν χρειάζεται πανικός!
Εγώ τα είπα και πριν, είμαι φαν γενικώς της μουσικής και αγαπώ να γυρίζω και στα παλιά. Κάποιος μπορεί ν’ακούει κάτι που δημιουργήθηκε χθες και κάποιος άλλος ν’ αγαπά και τα δύο. Η μουσική είναι μία και χωράει όλες αυτές τις διαδρομές.
9. Τι θα συμβουλεύατε τα νέα παιδιά που θέλουν να ασχοληθούν με τη μουσική;
Είμαι και εγώ ένα νέο παιδί που μόλις ξεκίνησε και ταυτίζομαι απόλυτα με όσα θα πω! Θα τους έλεγα λοιπόν να μην περιμένουν πρώτα να τους επαληθεύσει κάποιος ότι αξίζει να ξεκινήσουν. Ας γράψουν, ας τραγουδήσουν, ας πειραματιστούν, ας κάνουν λάθη και ας συνεχίσουν. Ήρθαμε σε αυτό τον κόσμο για να ζήσουμε και να κάνουμε τα όνειρα μας πραγματικότητα, έτσι δεν είναι; Επίσης δεν πειράζει να επηρεαστούν, να μοιάζουν αρχικά σε κάποιον ή σε πολλούς, αρκεί να ψάξουν να βρουν τη δική τους εκδοχή μέσα σε ό,τι κάνουν. Θα τους έλεγα επίσης να έχουν υπομονή. Μπορεί να χρειαστούν πολλά μικρά βήματα για να διανύσουν μια μεγάλη απόσταση!
10. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποιοι είναι οι πέντε δίσκοι που θα θέλατε μαζί σας;
Το λατρεμένο μου «Χάλια» στο repeat του Φοίβου Δεληβοριά (ζορίζομαι γιατί θέλω και τον «Καθρέφτη»).
«Ο Κήπος» από Νεφέλη Φασούλη και Αντώνη Απέργη, γιατί δεν μπορώ χωρίς τα «Ραβασάκια» μου.
«Τα παραμύθια της Μελπωμένης» από τα Καλογεράκια που αγαπώ, για ν’ακούω τα «Κορίτσια» και την «Τρελή της πόλης», να χορεύω και να έχω άσβεστη την ελπίδα ότι θα βγω από την όποια «καραντίνα».
«Τhe Princess» από Parov Stelar, γιατί η electro swing και τα πνευστά είναι εγώ σε τρελά κέφια!
Εδώ δυσκολεύομαι γιατί είναι ο τελευταίος δίσκος!
Και Άννα Βίσση θέλω και Κοινούς Θνητούς θέλω και Σκιαδαρέσες θέλω. Βλέπετε ότι ακούω τα πάντα. Θα πάρω όμως το άλμπουμ «Cesaria» της παιδικής μου Cesaria Evora, που μου το έβαζε ο μπαμπάς μου μικρή στο αυτοκίνητο!
