Η Ευαγγελία Κακούρου απαντά στις ερωτήσεις που της θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία του παιδικού βιβλίου «Ο Καπετάν Τερηδονίξ και οι Ιππότες της Στρογγυλής Βούρτσας»
1. Ένα νέο παιδικό βιβλίο «Ο Καπετάν Τερηδονίξ και οι Ιππότες της Στρογγυλής Βούρτσας». Τι σας ώθησε να το γράψετε;
Η ανάγκη μου να μιλήσω στα παιδιά για τα οφέλη της πρόληψης. Εάν από την παιδική ηλικία, μάθουν να φροντίζουν τα δόντια τους και εντάξουν το βούρτσισμα των δοντιών στην καθημερινή τους ρουτίνα, δεν θα χρειαστεί να συνδυάσουν τον οδοντίατρο με πόνο.Εγώ ήμουν ένα παιδί που φοβόταν τον οδοντίατρο, για να είμαι ειλικρινής ακόμα τον φοβάμαι. Δεν ήθελα η νέα γενιά παιδιών να έχει αυτή τη φοβία. Μέσα από την ιστορία μου, το τραγούδι και τις δραστηριότητες τα παιδιά, με διασκεδαστικό και αποτελεσματικό τρόπο, κατανοούν ότι το μυστικό είναι απλό και βρίσκεται στην πρόληψη. Η σωστή διατροφή, η καθημερινή στοματική υγιεινή και η τακτική επίσκεψη στον οδοντίατρο, μας χαρίζει ένα λαμπερό χαμόγελο.
2. Τι θεωρείτε ότι θα αποκομίσουν ως απόσταγμα όσοι το αποκτήσουν;
Όπως σας είπα και παραπάνω, τα παιδιά μέσα από την Ιστορία των Ιπποτών της Στρογγυλής Βούρτσας, μπορούν να μάθουν πόσο σημαντικό είναι να τηρούμε τους κανόνες της στοματικής υγιεινής, φροντίζοντας οι ίδιοι γι’ αυτό. Είμαστε υπεύθυνοι για την υγεία των δοντιών μας.
3. Αν έπρεπε να επιλέξετε την πιο χαρακτηριστική φράση από το βιβλίο, ποια θα ήταν;
Το μήνυμα του βιβλίου κρύβεται στη φράση:| «Το μυστικό ήταν τελικά εύκολο και πολύ απλό : το τακτικό και προσεχτικό βούρτσισμα των δοντιών……..» Ωστόσο η αγαπημένη μου φράση είναι «αν όλα τα παιδιά της γης ένωναν τις δυνάμεις τους, τότε ο Καπετάν Τερηδονιξ και οι πειρατές Πέτρα και Πλάκα δεν θα ταξίδευαν ανενόχλητοι στο στόμα τους». Την ξεχωρίζω λίγο παραπάνω ίσως γιατί εμπεριέχει το μήνυμα της ενότητας και της αλληλεγγύης.
4. Λείπει από την εκπαιδευτική διαδικασία η στόχευμενη χρήση του παραμυθιού ως διδακτικού εργαλείου;
Σε γενικές γραμμές, ναι, μπορεί να υποστηριχθεί ότι από την εκπαιδευτική διαδικασία λείπει συχνά η στοχευμένη και συστηματική χρήση του παραμυθιού ως διδακτικού εργαλείου, ιδιαίτερα πέρα από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού. Αυτό νομίζω ότι συμβαίνει γιατί το παραμύθι αντιμετωπίζεται συχνά ως ψυχαγωγικό μέσο και όχι ως παιδαγωγικό εργαλείο με σαφείς διδακτικούς στόχους. Σίγουρα, η έμφαση στην κάλυψη της ύλης περιορίζει τον χρόνο για δημιουργικές και βιωματικές προσεγγίσεις. Αλλά ξεχνάμε πως το παραμύθι μπορεί να αξιοποιηθεί ως αφετηρία για συζήτηση, δημιουργία, κριτική σκέψη και μάθηση.
5. Είναι το παιδικό βιβλίο, ο λογοτεχνικός χώρος που θέλετε να υπηρετείτε, ή δεν υπάρχουν τέτοια στεγανά;
Το παιδικό βιβλίο πράγματι είναι ο λογοτεχνικός χώρος που επιλέγω να υπηρετώ από μία εσωτερική ανάγκη επικοινωνίας με τα παιδιά. όχι όμως με την έννοια ενός αυστηρού στεγανού.
Αγαπώ πολύ τα παιδιά, θα μπορούσα νομίζω να είμαι εκπαιδευτικός. Στις παρουσιάσεις μου μάλιστα, επιλέγω να έχω ουσιαστική επαφή και επικοινωνία μαζί τους, βασιζόμενη στην αλληλεπίδραση. Οι απαντήσεις τους κάθε φορά με μαγεύουν και η αγάπη που παίρνω φεύγοντας, μου δίνει ώθηση για να συνεχίζω να γράφω ιστορίες γι’ αυτά. Ωστόσο, θεωρώ πως η λογοτεχνία, είτε απευθύνεται σε παιδιά είτε σε ενήλικες, αντλεί από τις ίδιες πηγές: τη φαντασία, το συναίσθημα, την ανάγκη για νόημα και επικοινωνία. Δεν αποκλείω λοιπόν στο μέλλον τη συγγραφή ενός μυθιστορήματος για ενήλικες.
6.:Τα παιδιά είναι πιο “δύσκολοι” αναγνώστες από τους μεγάλους;
Ναι, πιστεύω ακράδαντα ότι τα παιδιά είναι πιο απαιτητικοί αναγνώστες από τους μεγάλους. Δεν διαβάζουν από υποχρέωση ούτε χαρίζονται στο κείμενο. Αν μια ιστορία δεν τα συγκινήσει, απλώς την απορρίπτουν. Έχουν έντονο κριτήριο αυθεντικότητας και ζητούν ρυθμό, αλήθεια και ζωντανούς χαρακτήρες. Αυτή ακριβώς η «δυσκολία» τους, όμως, είναι και η μεγαλύτερη πρόκληση, σε αναγκάζει να γράφεις με ειλικρίνεια και σεβασμό. Και όταν ένα παιδί αγαπήσει ένα βιβλίο, το κάνει με βάθος και αφοσίωση — κάτι που δύσκολα συναντάς αλλού.
7. Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;
Το ερέθισμα για να ασχοληθώ με τη συγγραφή ήταν η ανάγκη μου να εκφράσω σκέψεις και συναισθήματα. Από μικρή ηλικία ένιωθα ότι μέσα από τις λέξεις μπορούσα να κατανοήσω καλύτερα τον εαυτό μου και τον κόσμο γύρω μου. Η ανάγνωση βιβλίων και η επαφή με τη λογοτεχνία λειτούργησαν ως καταλύτης, καθώς μου αποκάλυψαν τη δύναμη της γραφής να αφηγείται, να συγκινεί και να προβληματίζει. Έτσι, η συγγραφή έγινε σταδιακά όχι μόνο ένα απλό μέσο έκφρασης, αλλά εσωτερική ανάγκη για μένα. Από πολύ μικρή ηλικία έγραφα διηγήματα, ποιήματα και ιστορίες.
8. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;
Η λογοτεχνία, για μένα, είναι η τέχνη του λόγου που μετατρέπει την ανθρώπινη εμπειρία σε αφήγηση, εικόνα και συναίσθημα. Είναι ένας τρόπος να ερμηνεύουμε τον κόσμο, να φωτίζουμε την ανθρώπινη ψυχή και να δίνουμε μορφή σε σκέψεις και βιώματα μέσα από τη δύναμη της γλώσσας.
9. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;
Νομίζω ότι οι Έλληνες διαβάζουν λιγότερη λογοτεχνία κυρίως λόγω της έλλειψης χρόνου και καλλιέργειας της φιλαναγνωσίας από μικρή ηλικία. Το εκπαιδευτικό σύστημα συχνά παρουσιάζει το βιβλίο ως υποχρέωση και όχι ως απόλαυση, ενώ οι σύγχρονοι ρυθμοί ζωής και τα ψηφιακά μέσα αποσπούν την προσοχή μας. Παρ’ όλα αυτά, υπάρχει ενδιαφέρον, απλώς χρειάζεται περισσότερη ενθάρρυνση και καλλιέργεια της αγάπης προς το βιβλίο από μικρή ηλικία.
10. Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;
Στην ψηφιακή εποχή το βιβλίο παραμένει σημαντικό γιατί προσφέρει χρόνο για σκέψη και ουσιαστική επαφή με τον λόγο, μακριά από τη γρήγορη και επιφανειακή πληροφορία. Συμπληρώνει τα ψηφιακά μέσα και βοηθά τον άνθρωπο να καλλιεργεί τη φαντασία, την κριτική σκέψη και τη συγκέντρωση.
11. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;
Η αλήθεια είναι ότι σε περίπτωση μιας εκ νέου αναγκαστικής καραντίνας θα επιλέξω συνειδητά να μη διαβάσω αλλά να γράψω, να αφεθώ δηλαδή στην εσωτερική φωνή μου για δημιουργία, όπως συνέβη και το 2020.Επειδή νόσησα και μάλιστα σχετικά βαριά με νοσηλεία στο Αττικό Νοσοκομείο, συνειδητοποίησα βαθιά μέσα μου ότι η ζωή είναι πολύ μικρή. Δεν πρέπει να αφήνουμε στο αύριο όλα όσα θέλουμε είτε από αναβλητικότητα είτε από φόβο. Συνειδητοποίησα επιπλέον ότι είναι άλλο πράμα να επιβιώνεις και άλλο να ζεις και έτσι επέλεξα να κυνηγήσω αυτό που αγαπώ μακριά από στεγανά και στερεότυπα.
12. Πιστεύετε στη μοίρα ή στην τύχη;
Πιστεύω ότι η ζωή είναι ένας συνδυασμός μοίρας και τύχης. Κάποιες καταστάσεις δεν τις επιλέγουμε, αλλά το πώς θα τις διαχειριστούμε εξαρτάται από εμάς. Η τύχη ανοίγει δρόμους, όμως οι επιλογές μας είναι αυτές που τελικά καθορίζουν την πορεία μας. Δεν μπορώ να πω λοιπόν ότι πιστεύω απόλυτα ούτε στη μοίρα ούτε στην τύχη. Πιστεύω θα έλεγα στις μικρές καθημερινές επιλογές και στη δύναμη της προσπάθειας, που μπορούν να κάνουν από κοινού, τα τυχαία γεγονότα σημαντικές στιγμές ζωής.
