Το «Η Πεντάμορφη που έγινε Τέρας» ένα παραμύθι για την αποδοχή, τη διαφορετικότητα και την αλήθεια του εαυτού μας.
Στο «CulturePoint.gr» φιλοξενούμε τη συγγραφέα κυρία Αγγελική Λαλοπούλου Μέξη, με αφορμή το νέο της βιβλίο «Η Πεντάμορφη που έγινε Τέρας». Κυκλοφορεί από τις Εκδόσεις iWrite, σε εικονογράφηση της Άρτεμις Χατζημάρκου.
Ένα έργο που ξαναγράφει έναν μύθο τόσο γνώριμο, ώστε νομίζαμε πως δεν είχε τίποτα άλλο να μας πει. Κι όμως, η κυρία Μέξη αποδεικνύει πως όταν αλλάξεις τον καθρέφτη, αλλάζει και το πρόσωπο. Μια ιστορία για την αλαζονεία, τη διαφορετικότητα, την ανάγκη να κοιτάμε με την καρδιά.
Συνέντευξη στη δημοσιογράφο Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη
Κυρία Μέξη, η απόφασή σας να αντιστρέψετε τους ρόλους της Πεντάμορφης και του Τέρατος είναι τολμηρή και βαθιά συμβολική. Τι σας ώθησε να δώσετε φωνή στην πλευρά που μέχρι τώρα μένει στη σκιά; Ήταν μια πράξη λογοτεχνικής ανανέωσης ή μια προσωπική ανάγκη να μιλήσετε για τη ματαιοδοξία και τη λύτρωση μέσα από ένα γνώριμο παραμύθι;
Αγ.Λ.Μ.: Με ώθησε η ανάγκη να μιλήσω για τη δύναμη των λόγων μας. Ήθελα να δείξω πως δεν μπορούμε να πληγώνουμε κάποιον και μετά να λέμε απλώς ένα «συγνώμη» και να θεωρούμε ότι όλα διαγράφονται. Οι λέξεις αφήνουν σημάδια και, αν δεν προσέξουμε, μπορεί να μας μεταμορφώσουν στον ίδιο τον «θύτη». Γι’ αυτό και ήθελα να περάσω το μήνυμα ότι πρώτα σκεφτόμαστε και μετά μιλάμε.
Στο «Η Πεντάμορφη που έγινε Τέρας» , η Πεντάμορφη περνά μέσα από μια εσωτερική μεταμόρφωση που σχετίζεται με τον τρόπο που βλέπει τον κόσμο. Πώς πιστεύετε ότι τα παιδιά μπορούν να κατανοήσουν έννοιες όπως η εσωτερική αλλαγή και η αποδοχή, χωρίς να χαθεί η μαγεία του παιχνιδιού;
Αγ.Λ.Μ.: Τα παιδιά καταλαβαίνουν πολύ περισσότερα απ’ όσα νομίζουμε. Μαθαίνουμε την έννοια της αποδοχής κα της καλοσύνης μέσα από τη συζήτηση, από το παιχνίδι, από τις εικόνες και από τα παραμύθια. Αυτό προσπαθώ να κάνω και εγώ με τη σειρά μου, να περνάω αυτά τα μηνύματα, κρατώντας τη μαγεία ζωντανή.
Η εικονογράφηση της Άρτεμις Χατζημάρκου δεν ντύνει απλώς το κείμενο, μοιάζει να του προσθέτει φωνή και συναίσθημα. Πόσο στενά συνεργαστήκατε κατά τη δημιουργία; Και πώς βλέπετε τη σχέση λόγου και εικόνας στα παιδικά βιβλία, ειδικά όταν πρόκειται για έργα που προσπαθούν να μεταδώσουν συμβολικά νοήματα;
Αγ.Λ.Μ.: Με την κυρία Χατζημάρκου συνεργαστήκαμε πολύ όμορφα και την ευχαριστώ από καρδιάς. Δημιούργησε δύο υπέροχους χαρακτήρες και έδωσε ψυχή στην ιστορία. Πιστεύω βαθιά πως η σχέση λόγου και εικόνας στα παιδικά βιβλία πρέπει να είναι πολύ δυνατή και όσο το δυνατόν άψογη. Τα μικρά χεράκια και τα ματάκια που θα ανοίξουν το βιβλίο πρέπει να μπορούν όχι μόνο να καταλάβουν, αλλά και να θαυμάσουν.
Το «Η Πεντάμορφη που έγινε Τέρας» ισορροπεί ανάμεσα στη γλώσσα του παιδιού και τη σκέψη του ενήλικου. Πόσο δύσκολο είναι για έναν συγγραφέα να διατηρήσει αυτή την ευαίσθητη ισορροπία; Να πει κάτι βαθύ, αλλά με τρόπο απλό; Υπάρχει μια «μυστική συνταγή» που ακολουθείτε στη γραφή σας;
Αγ.Λ.Μ.: Δεν ακολουθώ κάποια μυστική συνταγή. Γράφω αυτό που σκέφτομαι και αυτό που νιώθω. Προσπαθώ να μπαίνω στη θέση των παιδιών, να θυμάμαι πως είναι να βλέπεις τον κόσμο με καθαρή ματιά.
Στο τέλος του βιβλίου, η Πεντάμορφη καταλαβαίνει πως η αλλαγή δεν είναι τιμωρία αλλά δώρο. Πιστεύετε ότι η εποχή μας χρειάζεται περισσότερα παραμύθια που να δείχνουν πως η αυτογνωσία δεν πονά, αλλά απελευθερώνει; Και αν ναι, ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση όταν προσπαθείτε να το περάσετε αυτό μέσα από τη μαγεία της αφήγησης;
Αγ.Λ.Μ.: Πιστεύω στην εποχή που ζούμε χρειαζόμαστε περισσότερο από ποτέ παραμύθια που μιλούν για την αυτογνωσία. Γιατί μόνο όταν γνωρίσουμε τον εαυτό μας μπορούμε να δεχτούμε τον άλλον. Η πρόκληση είναι να περάσει αυτό στα παιδιά χωρίς βάρος, μέσα από τη χαρά της ιστορίας.
Αν είχατε τη δυνατότητα να καθίσετε απέναντι από ένα παιδί που μόλις έκλεισε το βιβλίο, τι θα θέλατε να του πείτε; Ποια φράση θα κρατούσατε ιδανικά ως ουσία του έργου σας, σαν ένα «φως» που να το συνοδεύει μεγαλώνοντας;
Αγ.Λ.Μ.: Αν καθόμουν απέναντι από ένα παιδί, θα του έλεγα να κοιτάζει τον άλλον στα μάτια και στο χαμόγελο. Και θα κρατούσα τη φράση «Η εξωτερική ομορφιά δεν έχει καμία αξία μπροστά στην καλοσύνη της ψυχής».
Πιστεύετε ότι η λογοτεχνία ακόμα και μέσα από ένα παιδικό παραμύθι μπορεί από μόνη της να αναδιαμορφώσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι βλέπουν τα βιβλία και την ανάγνωση; Ή μήπως αυτό που χρειάζεται να αλλάξει πρώτα είναι ο τρόπος που εμείς κοιτάμε τον εαυτό μας μέσα σε αυτά;
Αγ.Λ.Μ.: Πιστεύω πως μπορεί, αλλά πρώτα πρέπει να αλλάξουμε εμείς τον τρόπο που κοιτάμε τον εαυτό μας. Αν μάθουμε να βλέπουμε πιο καθαρά την ψυχή μας, τότε τα βιβλία μπορούν να γίνουν πραγματικά φως στη ζωή μας.
