Γράφει ο Πέτρος Χατζησωτηρίου, φαρμακοποιός – κριτικός λογοτεχνίας
Συχνά τα λογοτεχνικά βιβλία έχουν περισσότερα του ενός επίπεδα ανάγνωσης αλλά αυτό μένει να το ανακαλύψει ο αναγνώστης διαβάζοντάς τα. Στα «Παραμύθια» του Μανίκα αυτό ουσιαστικά προαναγγέλλεται.
Παρακολουθούμε τη ζωή μιας οικογένειας με τα μέλη της ν’ ανήκουν σε τρεις γενιές πλέον. Τις εγγονές που αντιμετωπίζουν προβλήματα κοινωνικής ένταξης όσο και προβλήματα στις διαπροσωπικές κι ερωτικές τους σχέσεις, τη μητέρα τους να προσπαθεί να βρει ένα νέο ρόλο στη ζωή της μέσω του διαδικτύου μέσα στον παραπαίοντα γάμο της, τον πατέρα τους με τα μάτια και τα πόδια του μονίμως εκτός του σπιτιού του και τη συνεχή αναμόχλευση της στάχτης μιας άγαρμπα ματαιωμένης πολιτικής καριέρας του και τέλος μιας γιαγιάς που στη δύση της ζωής της έχει βαλθεί να ξαναϋφάνει τις σχέσεις της οικογένειας και να δημιουργήσει νέους αρμούς που θα τη συγκρατήσουν δεμένη κι ενωμένη μέσω αφηγήσεων που υποτίθεται ότι είναι κομμάτια της ζωής της αλλά κατ’ ουσίαν πρόκειται για παραμύθια ολίγον τροποποιημένα για τη χρήση που τα προορίζει.
Η πλοκή λοιπόν δεν υπόσχεται δαιδαλώδεις ατραπούς, απρόσμενες τροπές και αδόκητες ανατροπές. Καλά-καλά δεν οδηγεί κάπου. Απαλλάσσει αυτομάτως τον αναγνώστη απ’ την αγωνία του «τι θα γίνει παρακάτω» κι αναδύεται καθαρότερα η αξία αυτού του βιβλίου που είναι να οδηγήσει τον αναγνώστη να βουτήξει μέσα στον ωκεανό των συναισθημάτων, των λυρικών πελαγοδρομήσεων και του αναστοχασμού. Με λίγα λόγια, αυτό που αναλαμβάνει να προσφέρει το πόνημα του Μανίκα είναι η αποκόλληση από την πεζότητα της ρεαλιστικής καταγραφής και την ανύψωση του αναγνώστη στο ρόλο του πιστού προσκυνητή που έρχεται να μεταλάβει τα νάματα της συναισθηματικής τύρβης. Οι έννοιες και τα θέματα που τίθενται ακολουθούν έναν καταιγιστικό, ασφυκτικό ρυθμό με στόχο να αποτρέπεται η κατά λέξη παρακολούθησή τους. Σύντομα ο αναγνώστης συντονίζεται στις επιταγές του συγγραφέα κι αναζητάει ευρύτερα πλαίσια κατανόησης πριν την κάθε στάση για περισυλλογή.
Πρόκειται για τη λογοτεχνία στην κυριολεκτική της αποτύπωση. Υπόσχεται αναγνωστική τέρψη σε οποιοδήποτε επίπεδο αποφασίσει ο αναγνώστης να διαβάσει το κείμενο.
Αυτό είναι ίδιον πολύ μεγάλων βιβλίων που αντίστοιχά τους βρίσκουμε ανάμεσα στα μνημεία της παγκόσμιας λογοτεχνικής κληρονομιάς κι αν κανείς προσεγγίσει το βιβλίο αυτό απροκατάληπτα ίσως αναγνωρίσει ένα μεγάλο έργο. Σε κάθε περίπτωση επιβάλλεται σεβασμός και λογοτεχνική «περιέργεια» απ’ την πλευρά του βιβλιόφιλου κοινού.
Υπογραμμίσαμε πιο πάνω την λογοτεχνική περιπλοκότητα του βιβλίου και αναδείξαμε τη στόχευση της έκκλησης συναισθημάτων. Αξίζει όμως να δούμε και πώς αυτό επιτυγχάνεται. Κατ’ αρχάς ολόκληρο το έργο είναι γραμμένο σε γλώσσα εξόφθαλμα ποιητική. Οποιαδήποτε παράγραφος απομονωθεί και διαβαστεί σε στίχους αποτελεί αυτομάτως κι ένα ολοκληρωμένο ποίημα! Ολόκληρο το βιβλίο είναι γραμμένο με αυτόν τον πρωτότυπο και σπάνιο τρόπο. Ακόμα κι οι διάλογοι δεν ξέφυγαν απ’ αυτή τη νόρμα. Ακολούθως, πρέπει ν’ αναφερθεί ο πραγματικός καταιγισμός επιθέτων και προσδιορισμών. Δεν υπάρχει τίποτα στο κείμενο που να ξεφεύγει από την ανελέητο εναγκαλισμό των επιθετικών προσδιορισμών. Από ένα σημείο και πέρα ο εμβρόντητος αναγνώστης θα νιώσει τα όρια της πραγματικότητας να θαμπώνουν και θα αφεθεί πια στην παλίρροια του λυρισμού να τον παρασύρει.
Πάντως, μέσα από μεστό λυρισμού κείμενο θα διακρίνει κανείς το αιχμηρό σχόλιο του Μανίκα για τις επίπλαστες και ψεύτικες σχέσεις στην αλληλεπίδραση των σύγχρονων απελπισμένων για προσοχή ανθρώπων στον λαμπερό ψηφιακό κόσμο, την κυνική στηλίτευση των χαλαρών οικογενειακών δεσμών και των δυσλειτουργικών διαπροσωπικών σχέσεων της σημερινής εποχής καθώς και τον καγχασμό του μπροστά στις ελπίδες κοινωνικής και οικονομικής ανέλιξης μέσω μιας στρεβλά εννοούμενης πολιτικής διαδρομής.
Συνοψίζοντας, θα λέγαμε ότι τα «Παραμύθια» Από Ένστικτο είναι ένα βιβλίο που χαράσσει νέα όρια στη σύγχρονη Ελληνική λογοτεχνία,
που περιφρονεί τα τετριμμένα τεχνάσματα που προορίζονται να σαγηνεύσουν αναγνώστες με χαμηλές απαιτήσεις, και φιλοδοξεί να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις κάθε βιβλιόφιλου δίνοντας αξία στο χρόνο που θα του διαθέσει. Μη χάσετε την ευκαιρία να το ανακαλύψετε!
4,0/5,0
