Μαρία Ράπτη, “Μαύρο δάσος”, εκδ. BELL-Χάρλενικ, 2026
Γράφει ο Γιώργος – Νεκτάριος Παναγιωτίδης, συγγραφέας
Το Μαύρο Δάσος είναι το νέο βιβλίο της Θεσσαλονικιάς συγγραφέως Μαρίας Ράπτη, η οποία έχει εκδώσει τα τρία τελευταία της βιβλία, συμπεριλαμβανομένου και του παρόντος, στις εκδόσεις BELL-Χάρλενικ. Πρόκειται για το πρώτο της βιβλίο σε μεγάλη φόρμα που διαβάζω, ενώ με περιμένει το “Σπίτι της”. Παλιότερα, είχα διαβάσει ένα ωραίο διήγημά της στη συλλογή crime fiction: “Θεσσαλονίκη νουάρ: η πόλη κάτω από την πόλη”.
Το Μαύρο Δάσος μας βάζει να παρακολουθήσουμε την ιστορία της Αλίκης, μιας νεαρής ηθοποιού γύρω στα 30-35.
Η Αλίκη είχε παλαιότερα μια τηλεοπτική επιτυχία με ένα τηλεοπτικό σίριαλ με την ονομασία “Ένστικτο”, μια δουλειά που την είχε κάνει ευρύτερα γνωστή λόγω της εμπορικότητάς της. Εντούτοις, σε μεταγενέστερες δουλειές της, η επιτυχία αυτή δε θα επαναληφθεί. Μέχρι τώρα τουλάχιστον. Όταν επομένως ο αδελφικός της φίλος, ο Κρις, σκηνοθέτης με γνωριμίες και επιτυχίες στο εξωτερικό, της προτείνει να συμμετάσχει σε μια νέα, διεθνή παραγωγή, πολύ μεγάλης κλίμακας, σε ένα απομονωμένο ορεινό και δασώδες χωριό με στοιχειωμένη τοπική Ιστορία, η Αλίκη, έστω εφεκτικά, θα προχωρήσει.
Ο φίλος της Κρις, όπως και ο σύζυγός της, Άκης, με τον οποίο διατηρούν συνεχή επικοινωνία εξ αποστάσεως, είναι τα δύο κυριότερα πρόσωπα στη ζωή της Αλίκης. Ο μεν είναι περισσότερο εξωστρεφής αλλά και ειλικρινής. Οι συνομιλίες με την Αλίκη είναι έντονα χιουμοριστικές, με “άκακα πειράγματα” και τα συναφή. Ο δε ομόζυγος έχει διαφορετικό χαρακτήρα, περισσότερο κλειστό, εντούτοις είναι απόλυτα υποστηρικτικός όπως και δοτικός προς την Αλίκη κι έχουν μια αυθεντική σχέση. Όλα λοιπόν μοιάζουν να ετοιμάζονται να πάνε περίφημα. Την… “ωραία ατμόσφαιρα” αυτή χαλάει μια νέα γυναίκα, η Κατερίνα, η οποία είναι παλιά υπάλληλος του ξενοδοχείου Black Forest και δείχνει να έχει μια ιστορία που θέλει να μοιραστεί με την Αλίκη. Η Αλίκη, παρ΄ ότι δεν είναι ο ηρωϊκός χαρακτήρας που αψηφά τα πάντα για να σώσει τα κινδυνευόμενα, εδώ συγκινείται και προσπαθεί να την προσεγγίσει και να τη βοηθήσει.
Ο πρωταγωνιστικός χαρακτήρας της Αλίκης μας παρουσιάζεται ως αυτός μιας πολύ νέας κοπέλας ηθοποιού, που έχει ανθρωπιά, που έχει τους ανθρώπινους φόβους της, που είναι μετριοπαθής και αρκετά συνειδητοποιημένη. Θα παρεμβληθεί μια μη-επιθυμητή εγκυμοσύνη που θα περιπλέξει τα πράγματα με τις ναυτίες, με διατροφικά και με άλλα προβλήματα εν τω μέσω των διεργασιών της δημιουργίας και των γυρισμάτων της ταινίας, όπως επίσης και μια ασθένεια του συζύγου, την οποία η Αλίκη χειρίζεται από απόσταση. Η Αλίκη είναι έτσι ένας καθημερινός, υπό μια έννοια, χαρακτήρας, μια κοπέλα με αδυναμίες και πλεονεκτήματα, ανθρώπινη (και με τις δύο έννοιες) αλλά και σαφώς προσγειωμένη. Όσο το αίνιγμα ξετυλίγεται, όλες της οι θεμελιώδεις σχέσεις θα περάσουν από μια έντονη δοκιμασία. Εδώ, θα θυμηθούμε κάπου και το ρητό του Λα Ροσφουκώ: “Η φιλαρέσκεια εξαλείφεται από τον αληθινό έρωτα και η ζήλια από την αληθινή φιλία” (αξίωμα 376).
Σε ό,τι αφορά τη γλώσσα του έργου, μπορούμε να πούμε ότι σε γενικές γραμμές είναι απλή και “βατή”, εντούτοις δεν είναι απλοϊκή.
Ως βιβλίο, το βρήκα γενικώς “ευανάγνωστο”, με πολύ ευκολοδιάβαστο και ρέοντα λόγο. Ως ιστορία, έχει το χαρακτηριστικό ότι κατορθώνει να σου κρατάει το ενδιαφέρον εξακολουθητικά. Σε ό,τι αφορά το είδος του μυθιστορήματος, μου φαίνεται πως έχουμε να κάνουμε από τη μία μεριά με μυστήριο και από την άλλη με θρίλερ. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι μιλάμε για μια την εύρεση της αλήθειας που έχει να κάνει με ένα γεγονός, η οποία θέτει σε κίνδυνο αυτόν που το διερευνά, μάλιστα σε εντεινόμενο βαθμό. Επίσης, στο ότι το υπάρχει έντονο σασπένς, αγωνία και αναμονή εγκλήματος που επίκειται.
Σε ένα σημείο, διαβάζουμε: “Ο νερόμυλος μέσα στη νύχτα μοιάζει με το φάντασμα ενός γίγαντα που πέτρωσε από κάποια αρχαία κατάρα”. Το ύφος γενικά είναι άλλοτε απλούστερο και άλλοτε λογοτεχνικότερο, πρωτοπρόσωπης αφήγησης, που κατά κάποιο τρόπο συμβαδίζει με το πρωταγωνιστικό πρόσωπο. Όμως, μοιάζει σταθερά ζωντανό και γνήσιο κι επίσης έχει ορισμένα σημεία (μέτρησα σίγουρα κάπου στα 5-10) που “δίνει ρέστα” εκφραστικής δύναμης και κομψότητας (προσοχή: άλλο κομψός, άλλο κομψευόμενος).
Σε γενικές γραμμές, με πλήρη εντιμότητα προς τον αναγνώστη, μπορώ να πω ότι το βιβλίο της αγαπητής φίλης Μαρίας, είναι ένα βιβλίο που έχει συγκινήσεις αναγνωστικές ως αφήγημα μυστηρίου και αγωνίας και ταυτόχρονα έχει τη δυνατότητα να τον προβληματίσει περαιτέρω. Δεν είναι δηλαδή ένα έργο μιας πρόσκαιρης διασκέδασης που το ξεχνάς, όπως δυστυχώς πολλά που έχουμε συνηθίσει (αν όχι… εκθειάσει) τελευταίως, αλλά έχει οπωσδήποτε να δώσει και βαθύτερα μηνύματα και πράγματα σε αυτόν που το διαβάζει. Αυτό δεν είναι και το νόημα και το πάθος της λογοτεχνικής έκφρασης; Όπως έλεγε και ο ποιητής: “the woods are lovely, dark and deep/but I’ve got promises to keep/and miles to go before I sleep”…
