Γράφει η Μαρία Σκαμπαρδώνη
Κάθε πόλεμος είναι μία ανοιχτή πληγή για την ανθρωπότητα, αφήνοντας πλήθος νεκρών σωμάτων, φανερώνοντας πως ο άνθρωπος περιέχει και μία βάρβαρη πτυχή που αν της επιτρέψει να κυριαρχήσει, καταλήγει πληγωτική για την ανθρωπότητα ολόκληρη.
Μέσα από το τραυματικό αυτό βίωμα για την ανθρώπινη πορεία, αναδείχθηκαν και σημαντικές ανθρώπινες αξίες. Στρατηγοί, αγωνιστές, οι οποίοι ξεπέρασαν το ένστικτο της αυτοσυντήρησης και κατάφεραν μέσα από την τραγωδία να αφήσουν μία παρακατάθηκη ηρωισμού, ανιδιοτέλειας και πίστης στην αξία του έθνους και της ελευθερίας.
Και αν οι ήρωες με όλα τους τα τραύματα κατάφεραν να κατακτήσουν με το όνομά τους μία σελίδα στην Ιστορία της χώρας με κεφαλαία γράμματα, πολλοί ήρωες έμειναν αφανείς και παραγνωρισμένοι.
Το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτη, αφιερωμένο σε αυτούς που το όνομά τους δε διασώθηκε, είναι ένας φόρος τιμής στην καθολική παρουσία όλων εκείνων που με τον αγώνα τους έβαλαν ένα λιθαράκι στην απόλαυση του μεγαλύτερου αγαθού, της ελευθερίας.
Η σφαίρα της ανωνυμίας δεν αναιρεί την ευγνωμοσύνη που οφείλει το Έθνος και οι Εύζωνες της Προεδρικής Φρουράς αυτή την τιμή αποδίδουν.
Δημιουργημένο τη δεκαετία του 1930, το μνημείο που αποτελεί έργο του Εμμανουήλ Λαζαρίδη, δεν είναι απλώς το πιο συγκινητικό μνημείο της Πρωτεύουσας.
Είναι μία απόδειξη ότι ακόμα και σε μία απόδειξη λατρείας της αυτοπροβολής και της επιδίωξης της ατομικής αναγνώρισης, ένα μνημείο που δεν κατονομάζει πρόσωπα, συγκεντρώνει το υψηλότερο αίσθημα σεβασμού.
Είναι ο στρατιώτης εκείνος που ακόμα αναζητείται, είναι όποιος χάθηκε στου πολέμου τη μανία και δεν είχε κάποιον δικό του να τον κλάψει και να τον κηδεύσει, είναι ο γονιός που αναζητά το παιδί του και προσπαθεί να το εντοπίσει οπουδήποτε.
Η απόδοση τιμής ξεπερνάει τον προσωποκεντρισμό, τη συγκεκριμενοποίηση των ηρώων, αναγνωρίζει και εκείνους που η Ιστορία δεν τους είχε γραμμένο να διασωθούν ως ονόματα και ως συγκεκριμένα πρόσωπα.
Όμως, η εθνική ευγνωμοσύνη και η απόδοση τιμής και πάλι δεν παύουν και βρίσκουν τον τρόπο να εκφραστούν σε ένα καθολικό μνημείο και μάλιστα στο κέντρο της Αθήνας. Σε μεγαλύτερη και πιο υψιπετή δόξα…