Γράφει η Μαρία Σκαμπαρδώνη

Η απιστία, όπως στην καθημερινή γλώσσα ονομάζεται κέρατο, είναι ένα θέμα που μπορεί να διερευνηθεί μόνο με άπειρες συζητήσεις. Είναι ηθικό, θρησκευτικό, ψυχολογικό ζήτημα που εγείρει σκέψεις σχετικά με το τι μπορεί να θεωρηθεί απιστία και αν χρειάζεται η ίδια να υπάρχει σεξουαλικό τετελεσμένο για να θεωρηθεί ερωτική προδοσία.

Περιπαικτικά, μπορεί η λέξη κερατάς να χρησιμοποιείται για να αστειευτεί με τον απατημένο άνδρα, ωστόσο μπορούμε να βρούμε την αιτία;

Το κέρατο, αυτή η αιχμηρή προεξοχή στο κεφάλι διάφορων αρσενικών ζώων, μπορεί να συνδέεται με την… ερωτική απιστία;

Η λέξη κερατάς χρησιμοποιείται για τον απατημένο εξαιτίας της ανάλυσης του εξέχοντος Βυζαντινού λόγιου και φιλοσόφου Μιχαήλ Ψελλού, ο οποίος προσπάθησε να συσχετίσει την παράνομη ερωτική δραστηριότητα με τα αρσενικά κερασφόρα ζώα.

Μιχαήλ Ψελλός

Από τον 11ο αιώνα, ο σχολιασμός του Ψελλού για τις ερωτικές συνήθειες των κερασφόρων αρσενικών, είχε ως συνέπεια την χρησιμοποίηση της έκφρασης κερατάς για εκείνον που έχει απατηθεί.

Αυτό οφείλεται ότι στο γεγονός ότι αυτά τα ζώα (τα αρσενικά ελάφια) δεν απαιτούν μονογαμία και συνηθίζουν να αλλάζουν σεξουαλικούς συντρόφους, σε αντίθεση με άλλα ζώα που εκφράζουν κτητικότητα και επιθυμούν το σύντροφο να τους ανήκει.

Στο πιπεράτο έργο του “Πόθεν το του κερατά όνομα”, αναλύει την ερωτική συμπεριφορά των ανθρώπων, συσχετίζει την ερωτική συνήθεια του ζωικού βασιλείου και προσπαθεί να την συγκρίνει με την άναρχη ανθρώπινη φύση που όμως ελέγχεται και συγκρατείται από τις κοινωνικές συμβάσεις.

Οι απατημένοι σύζυγοι, αναφέρει, άλλοτε είναι άγριοι και άλλοτε βολικοί. Οι δεύτεροι ίσως βρίσκονται σε μεγαλύτερο βαθμό, επειδή πολλοί βολεύονται κιόλας από την καθημερινότητα και φοβούνται να αλλάξουν.

Συγκρίνει την ανθρώπινη ζήλια με εκείνη των ζώων που δεν έχουν κέρατα. Ο λέοντας έτοιμος είναι να κατασπαράξει με τα νύχια του την αγαπημένη σύντροφο αν τη δει να ερωτοτροπεί με άλλους.

Σε αντίθεση με την επιβολή της μονογαμίας, τα κερασφόρα ζώα δε διαπνέονται από το μικροπρεπές συναίσθημα της ζήλιας και δεν απαιτούν το ταίρι τους να μην κοιτάξει άλλο ταίρι.

Έτσι, από το Μεσαίωνα ο κόσμος ξεκίνησε να χρησιμοποιεί τη λέξη κερατάς για τον άνδρα που έχει βιώσει απιστία στη σχέση του.