Γράφει η Μαρία Σκαμπαρδώνη
Λίγα έργα λογοτεχνίας έχουν μείνει στη συλλογική μνήμη και έχουν καταγραφεί ως κλασικά, όπως ο “Δον Κιχώτης” του Ισπανού Μιγκέλ Ντε Θερβάντες.
Από τα σημαντικότερα έργα της Ισπανικής λογοτεχνίας και από εκείνα που επηρέασαν όσα λίγα τη Δυτική λογοτεχνία.
Κεντρικό πρόσωπο της ιστορίας, ο Αλόνσο Κιχάδα ο οποίος πλάθει με το μυαλό του μία πλασματική ταυτότητα του εαυτού, διαποτισμένη από ιπποσύνη και ρώμη.
Ο Δον Κιχώτης εκδόθηκε σε δύο μέρη, το πρώτο κυκλοφόρησε το 1605 και το δεύτερο το 1615.
Ο Θερβάντες έχει δύο συνοδοιπόρους που τον στηρίζουν, τον συντροφεύουν και θα μπορούσαμε να πούμε τον συμπληρώνουν.
Ο πιστός του φίλος Σάντσο Πάντσα και το άλογό του που το φωνάζει Ροσινάντε.
Ο “Δον Κιχώτης” είναι ένας ύμνος στην ονειροπόληση ή η εξιστόρηση ενός ανθρώπου που ονειρεύεται έναν καλύτερο κόσμο και προσδίδει στον εαυτό του μία ιδιότητα από μόνος του;
Θα μπορούσα να θεωρήσω τον Δον Κιχώτη τον “Ταξιτζή” της λογοτεχνίας.
Η κάθε κοινωνία τοποθετεί μερικούς ανθρώπους στο περιθώριο. Άτομα που επιλέγουν να αντισταθούν στον συμβατικό τρόπο ζωής, να ονειρευτούν μία διαφορετική πορεία, να αγωνιστούν για το αδύνατο.
Αυτοί οι άνθρωποι χαρακτηρίζονται “τρελοί”, ανισσόροποι, περίεργοι. Ίσως διότι ενδόμυχα πολλοί ζηλεύουν την τόλμη και το τσαγανό ανθρώπων που επιλέγουν να διαφοροποιηθούν από τη μάζα, να ακολουθήσουν έναν δρόμο διαφορετικό.
Ο Δον Κιχώτης είναι ένας ασυμβίβαστος, ολίγον ιδιαίτερος, μοναχικός τύπος.
Έχει έναν δικό του τρόπο αντίληψης, υποφέρει από ακραίο ρομαντισμό, θα μπορούσε και για πολλούς να θεωρηθεί παράφρονας για πολλούς.
Ο φίλος του Σάντσο Πάντσα, πραγματικά, είναι η αντίθεση που όχι μόνο δεν προκαλεί έντονη διαφορά, αλλά τον συμπληρώνει. Αυτή η αντίθεση είναι που του κάνεις τόσο ταιριαστούς. Ο Δον Κιχώτης είναι λεπτός και ψηλός, ονειροπόλος και ιδεολόγος, ο Πάντσα είναι κοντός και ευτραφής, πορεύεται με τη λογική και το μυαλό.
Οι δύο φίλοι αλληλοσυμπληρώνονται και η διαφορά τόσο στην εξωτερική εμφάνιση όσο και στα στοιχεία του χαρακτήρα, λειτουργούν εποικοδομητικά για την όμορφη ροή του διηγήματος.
Ο Δον Κιχώτης διακατέχεται από ένα αίσθημα ιπποτισμού μίας άλλης εποχής, διαπνέεται από έναν ρομαντισμό που απομακρύνεται από την πρακτική αντιμετώπιση των πραγμάτων. Προσπαθεί να πλάσει έναν κόσμο σύμφωνα με τις δικές του αρχές, ακόμα και αν ο ίδιος μοιάζει αμετακίνητος και προσηλωμένος στον δικό του τρόπο πορείας.
Θεωρώ ότι ο Δον Κιχώτης συγκινεί διαχρονικά τους αναγνώστες επειδή όχι μόνο δεν ονειρεύεται, αλλά τολμά να σηκωθεί από την άνεση, τον καναπέ του και να ρισκάρει να βιώσει αυτό που λαχταρά.
Ακόμα και αν προσεγγίζει την πραγματικότητα όχι και τόσο ρεαλιστικά, συμβολίζει τον ελεύθερο άνθρωπο που αποσδεμεύεται από τα δεσμά του και παλεύει να χτίσει μία δική του πραγματικότητα και αντίληψη.
Ίσως αυτό το ρίσκο, αυτή η επιθυμία βίωσης του ονείρου, να τον καθιστά τόσο αγαπητό ήρωα διαχρονικά σε γενιές και γενιές αναγνωστών.
