Η Μαρίνα Γρηγοροπούλου μιλά στον Κωνσταντίνο Μανίκα, με αφορμή την κυκλοφορία της ποιητικής συλλογής “Ρόδα και Δράκοι”.

Κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις «Ιωλκός» το νέο βιβλίο σας Ρόδα και Δράκοι (ποιητική συλλογή). Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά;

• Θα το περιέγραφα σαν μια έμμετρη απόπειρα σπουδής στις αντικρουόμενες πτυχές της ανθρώπινης ύπαρξης, ζωής και κοινωνίας, από τις οποίες όμως μπορεί να προκύψει η αρμονία, έτσι όπως καθένας μας την αντιλαμβάνεται.
           

Ποια ζητήματα επιθυμείτε να θίξετε με αυτό σας το έργο και πώς προέκυψε η συγκεκριμένη έμπνευση;

• Σε μια ποιητική συλλογή οι πηγές έμπνευσης είναι ποικίλες, προφανώς άλλες πηγάζουν από τον εσωτερικό κόσμο, άλλες από τον εξωτερικό, άλλες είναι συνειδητές και άλλες ασυνείδητες. Έτσι, και οι θεματικές διακρίνονται από πλουραλισμό. Συνοπτικά, θα έλεγα ότι στα ποιήματά μου θίγονται ζητήματα που ανακαλούν τα αντιθετικά ζεύγη Καλό-Κακό, Ζωή-Θάνατος, Θάνατος-Αναγέννηση, Εκμηδένιση-Δημιουργία και άλλα, τόσο σε ατομικό, όσο και σε συλλογικό επίπεδο.

         Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης;

• Δεν δύναμαι και δεν μπορώ να διατυπώσω πεποίθηση για τον τρόπο του αισθάνεσθαι και του σκέπτεσθαι των δυνάμει αναγνωστών. Θα χαιρόμουν, ωστόσο, αν κάποιοι άνθρωποι αποκόμιζαν, μεταξύ άλλων, την αναγκαιότητα και τη δυνατότητα της υπέρβασης.

         Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

• Δεν νομίζω ότι υπήρξε συγκεκριμένο ερέθισμα, εκτός και αν έχει σκεπαστεί από την σκόνη του χρόνου. Γράφω από τότε που διαβάζω, αλλά με μεγάλα χρονικά διαστήματα απόλυτης σιωπής.

Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στον ψηφιακή μας κόσμο; Πόσο επηρεάζεται από τις εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη;

• Αναμφίβολα, η εξέλιξη της τεχνητής νοημοσύνης επιδρά στα πάντα και έτσι επηρεάζει και τον χώρο του βιβλίου με διάφορους τρόπους. Ωστόσο, θέλω να πιστεύω ότι κανένας τεχνητός λόγος δεν μπορεί να αντικαταστήσει πραγματικά το βιωμένο συναίσθημα ενός ανθρώπου και την ουσιαστική ανθρωπιά. Για εμένα το βιβλίο που γράφεται και αγγίζεται από ανθρώπινο χέρι είναι αξίωμα.

         Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

• Στη δική μου προσωπική ταξινόμηση, η λογοτεχνία είναι καταφύγιο και εφαλτήριο. Λόγω της ακαδημαϊκής μου ιδιότητας, όμως, αλλά και λόγω του κύρους το οποίο ενέχει ένας ορισμός για εκείνους που διαβάζουν αυτές τις γραμμές, δεν μπορώ παρά να προτείνω έναν κοινώς αποδεκτό επιστημονικό ορισμό της λογοτεχνίας: «λογοτεχνία είναι το σύνολο των πεζών και των ποιητικών κειμένων με αισθητικό σκοπό, καθώς και το γνωσιακό και αξιολογικό υπόβαθρό τους».

 Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;

• Πιστεύω ότι οι αιτίες πρέπει να αναζητηθούν σε ποικιλία παραγόντων (από την ηλικία και το φύλο έως το πνευματικό και κοινωνικο-οικονομικό επίπεδο της οικογένειας, την λειτουργία του εκπαιδευτικού συστήματος, τις κρατικές δομές κ.α.) και κυρίως πρέπει να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά και ταχέως.

         Πιστεύετε στη μοίρα ή στην τύχη;

• Πιστεύω ότι όλοι έχουμε αισθανθεί τα «χαράγματα» και τα «χρίσματα» της μοίρας, καθώς και την λειτουργία του τυχαίου μέσα από ανθρώπινες συναντήσεις, γεγονότα και συμπτώσεις, ανεξάρτητα από το αν τα συνειδητοποιούμε, πώς τα ονοματίζουμε και αν τα αξιολογούμε.

 Ένας μήνας «καραντίνα». Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;

• Τον Ιππόλυτο του Ευριπίδη, τα Απομνημονεύματα του Στρατηγού Μακρυγιάννη, τα Άπαντα του Κ.Π. Καβάφη, το Αδριανού Απομνημονεύματα της Μ. Yourcenar και το Είναι και Χρόνος του M. Heidegger. Και την Αποκάλυψη του Ιωάννη (δεν το προσμετρώ ως έκτο «έργο», ως προϊόν της θείας χάρης…).

         Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό ή ρεαλισμό στην εποχή μας;

• Αν επιδίωξη του ανθρώπου είναι να κατακτήσει την ψυχική γαλήνη, την προσωπική ευτυχία και την κοινωνική ευημερία, καλό είναι να συνδυάζει και τα δύο σε όλες τις εποχές. (Άλλωστε, τηρουμένων των αναλογιών φυσικά, η τέχνη του 19ου αιώνα που αναπτύχθηκε μέσα από την συνύπαρξή τους ως ρευμάτων, άνθισε ιδιαίτερα…)