Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, συγγραφέας

Αν μου ζητούσε κάποιος να περιγράψω με μια φράση τι είδους βιβλίο είναι “Ο Ανήφορος” του Νίκου Καζαντζάκη, θα έλεγα ότι πρόκειται για ένα μυθιστόρημα που θα μπορούσε να εκληφθεί ως μια περιγραφή του πως θα έφτανε στη συγγραφή της Ασκητικής, αν αυτή γραφόταν μετά τον Β Παγκόσμιο Πόλεμο και ήδη γνωστή την πορεία της Οκτωβριανής Επανάστασης.

Η ιστορία του Ανήφορου αφορά έναν συγγραφέα που επιστρέφει στην Κρήτη μαζί με την Εβραία σύζυγό του και μέσα από την αποτύπωση της γενικότερης κατάστασης, των αντίξοων συνθηκών διαβίωσης αλλά και της αγωνίας για το μέλλον της ανθρωπότητας, μετά και τη ρίψη της ατομικής βόμβας, καταλήγει να αναζητεί ένα μανιφέστο υπέρβασης των ιδεολογικών αδιεξόδων, επισκεπτόμενος την Αγγλία.

Χαρακτήρες με φυσικότητα αλλά και υπαρξιακή αναρώτηση. Πλοκή χωρίς περιττές ανατροπές αλλά με τη ροή του ζωντανού παλμού.

Χρήση γλώσσας με ιδιωματισμούς αλλά και λογοτεχνική ποιότητα. Ο Καζαντζάκης μέσα από τον ανήφορο της καθημερινότητας, της ανέχειας, της βιομηχανικής τυποποίησης της ίδιας της ζωής, ψάχνει ξανά τον δρόμο που ενώνει το πνεύμα με την ύλη, που υπερβαίνει το πρόσκαιρο και το εγωιστικό μπρος στο γενικότερο καλό.

Αυτός είναι για τον συγγραφέα ο καταλυτικός Ανήφορος της ανθρώπινης ύπαρξης. Οπως την αναφέρει και στο βιβλίο, η ελληνική συνεισφορά στο πολιτισμό, η αίσθηση του μέτρου, της ισορροπίας, της αρμονίας. Αυτή που τιθασσεύει την ανατολίτική ορμή με τη δυτική πνευματικότητα και την υλική υπεροχή.

Το αν ο σύγχρονος ανθρωπισμός του Καζαντζάκη, όπου συνδυάζονται η ελληνική φιλοσοφία με τη νιτσεϊκή κοσμοθεωρία και η μετακομμουνιστική κοινωνική διάσταση κριτικής στη βιομηχανοποίηση με τη θρησκευτική καλοσύνη, είναι ο πιο σωστός δρόμος για το μέλλον της ανθρωπότητας είναι μια άλλης τάξεως συζήτηση. Το λογοτεχνικό ταξίδι, όμως, στον μαγευτικό κόσμο του είναι σίγουρα μια καλή αρχή για την ατομική μας έγερση και την περίσκεψη για το νόημα της ύπαρξης.