Ο ποιητής Νίκος Μπελιάς απαντά στις ερωτήσεις που του θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία της ποιητικής του συλλογής “Οι πλευρές της αγωνίας”.

Το νέο βιβλίο σας «Οι πλευρές της αγωνίας» από τις εκδόσεις Ιωλκός. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά.

Είναι η εκ βαθέων εξομολόγησή μου που αφορά σε αγωνιώδεις στιγμές και έντονα συναισθήματα που γεννιούνται στο άγονο και καταπιεστικό περιβάλλον που δημιουργήσαμε και στο οποίο ζούμε.

Ποια ζητήματα επιθυμείτε να θίξετε με αυτό σας το έργο και πώς προέκυψε η συγκεκριμένη έμπνευση; 

Η ποιητική μου συλλογή «Οι πλευρές της αγωνίας» από τις εκδόσεις Ιωλκός, γεννήθηκε από την ανάγκη να εκφράζω την αγωνία, τη θλίψη, και τη συναισθηματική φθορά που υφίσταται ο άνθρωπος από το στρες, τα διλλήματα και τη διακαή ανησυχία του για το μέλλον.

Τα ποιήματά μου τα εμπνεύστηκα σε διαφορετικά χρονικά διαστήματα από γεγονότα της καθημερινότητας που προκαλούν ψυχική καταπόνηση, εγκλωβισμό, πόνο, μελαγχολία, άγχος και τα οποία ως φορτία βαριά γίνονται εμπόδια στην αναζήτηση της ευτυχίας μας, με το ανικανοποίητο να μεγαλώνει εντός μας κατά την επίπονη προσπάθεια της επιβίωσής μας στο επί πλέον της διαδρομής μας.

Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης

Στα ποιήματά μου αναφέρομαι στις επιπτώσεις που έχει στον συναισθηματικό μας κόσμο η σκληρή καθημερινότητα και η συνεχής πίεση του αγωνιώδους και καταπιεστικού περιβάλλοντος που ζούμε. Παράλληλα υπενθυμίζω στον αναγνώστη και την αναγκαιότητα της αφύπνισης, της αντοχής και της δύναμης ώστε να σταθεί όρθιος και να δώσει τη μάχη

« Γεμάτος ψυχή

με λίγη σάρκα

και μια λάμψη μαχαιριάς

…. . ……………………………»

«ξανασυναρμολογώντας το παρόν».

Είναι αυτό το οποίο εύχομαι να αποκομίσει.

Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Όσο παράξενο και αν ακουστεί η δυσκολία μου να ζωγραφίζω ήταν η αιτία που στράφηκα στο γράψιμο. Εικόνες που έβλεπα γύρω μου και με εντυπωσίαζαν αλλά και νοητές που γεννούσε ο νους μου και δεν μπορούσα να αποτυπώσω στο χαρτί, άρχισα να τις «ζωγραφίζω» με λέξεις χρησιμοποιώντας την φαντασία μου. Οι δάσκαλοί μου με τα θετικά τους σχόλια στις εκθέσεις που έγραφα και η προτροπή τους να συνεχίσω να γράφω έγιναν το κίνητρο για τη συστηματική ενασχόλησή μου με τη γραφή και εν τέλει με τη συγγραφή.

Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στον ψηφιακό μας κόσμο; Πόσο επηρεάζεται από τις εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη;

Η νέα γενιά δείχνει να έχει μεγαλύτερη εξοικείωση με τον ψηφιακό κόσμο άρα και με το ηλεκτρονικό βιβλίο. Δεν πιάνει χώρο και το έχουν εύκολα ανά πάσα στιγμή μαζί τους. Άλλωστε υπάρχουν ήδη ηλεκτρονικά βιβλία προς ανάγνωση και σε ηχητική μορφή. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει επηρεάσει το χώρο της τέχνης και το βιβλίο δεν αποτελεί εξαίρεση. Μέχρι ποιου βαθμού, θα εξαρτηθεί από τις αντιδράσεις και τις συνήθειες του αναγνωστικού κοινού και κατά πόσο ο κάθε συγγραφέας και ο κάθε έκδοτης θα επιτρέψει στον εαυτόν του να ξελογιαστεί από την τεχνητή νοημοσύνη. Προσωπικά προτιμώ να κρατάω στα χέρια μου ένα βιβλίο στη κλασσική του μορφή. Μου αρέσει η αίσθηση όταν αγγίζω το εξώφυλλό του, όταν γυρίζω τις σελίδες και η μυρωδιά του χαρτιού.

Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας; 

Όπως η ίδια λέξη το λέει είναι η τέχνη του λόγου με δημιουργικό τρόπο να φτιάχνει ιστορίες, κόσμους, εικόνες, συναισθήματα, περίσκεψη, και να επικοινωνήσει ιδέες.

Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;

Οι Έλληνες δεν διαβάζουμε όσο άλλοι λαοί διότι δεν το διδαχθήκαμε.

Μέχρι σήμερα το εκπαιδευτικό μας σύστημα δεν έχει βρει τον τρόπο να κάνει ελκυστική τη λογοτεχνία εν αντιθέσει με εκπαιδευτικά συστήματα άλλων χωρών.

Όταν βρέθηκα φοιτητής στην Γαλλία μου είχε κάνει μεγάλη εντύπωση που όλες σχεδόν οι ηλικίες στα ΜΜΜ διάβαζαν ένα βιβλίο. Ακόμα και σήμερα στην Ελλάδα αυτό είναι σπανιότατο αν και το μυημένο κοινό σιγά σιγά αυξάνεται, συνεχίζει να παραμένει σε μη ικανοποιητικά επίπεδα.

Πιστεύετε στη μοίρα ή στην τύχη; 

Αρνούμαι να πιστέψω στο προκαθορισμένο, στο αναπόφευκτο. Το «ήταν της μοίρας του γραμμένο» είναι εύκολη σαν απάντηση όπως και το «ήταν τυχερός» σε όσα θα μας συμβούν, αν και τις φράσεις αυτές τις έχουμε προφέρει όλοι μας κάποια στιγμή. Πιστεύω ότι επηρεαζόμαστε από έναν μείγμα συνθηκών που δεν εξαρτώνται από εμάς τους ίδιους όπως και από επιλογές που μας οδηγούν κάποιες φορές σε αποτελέσματα διαφορετικά της βούλησής μας. Όχι δεν είμαι μοιρολάτρης. Δεν πιστεύω στο πεπρωμένο.

Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας; 

Σίγουρα θα έπαιρνα την «Ανθολογία σύγχρονης ελληνικής ποίησης» που έχω ήδη αρχίσει να διαβάζω. Όσα θα ήθελα να πάρω μαζί μου είναι πολλά. Δεν είναι εύκολη η επιλογή. Θα αποφάσιζα με την διάθεση της στιγμής και με το ένστικτο.

Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό ή ρεαλισμό στην εποχή μας;

Σήμερα περισσότερο μας λείπει ο ρομαντισμός. Κάνει τη ζωή πιο όμορφη, πιο ποιητική θα έλεγα, αλλά και ο ρεαλισμός μας βοηθά να διακρίνουμε την πραγματικότητα, να αποφεύγουμε τις ψευδαισθήσεις και να προχωράμε με σταθερά βήματα.

Πιστεύω ότι στη ζωή μας χρειαζόμαστε και τα δύο.