Η συγγραφέας Ηλιάνα Βολονάκη απαντά στις 10+1 Ερωτήσεις που της θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου της μυθιστορήματος “Όσα ορίζει η ζωή”. 

1. Κυκλοφόρησε το νέο σας μυθιστόρημα “Όσα ορίζει η ζωή ” από τις εκδόσεις Bookstars. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά και γιατί επιλέξατε τον συγκεκριμένο τίτλο; 

Τέσσερις γυναίκες, τέσσερις παρένθετες γυναίκες. Η καθεμία με το δικό της αγώνα. Περιπλέκονται οι τέσσερις εποχές, η εναλλαγή των εποχών όπου δηλώνει τη μετουσίωση ψυχής και κάθαρσης. Μέσα στο βιβλίο φαίνεται πως αντιλαμβάνεται και πως αντιμετωπίζει ο καθένας μας τη λέξη παρένθετη μητέρα. Αλήθεια; Τι σημαίνει παρένθετη μητέρα; Έχουμε αναρωτηθεί μέσα μας όλοι;

2. Μιλήστε μας για τις βασικούς ηρωίδες σας. Ποιοι είναι οι στόχοι και τα κίνητρά τους;

Άνθρωποι της διπλανής πόρτας που απλά μαθαίνουν να χτυπούν μέσα από τα δικά τους σφάλματα. Η έννοια της παρένθετης μητέρας έχει πολλές μορφές σε αυτό το βιβλίο. Της κοινωνίας, του σχολείου, των σχέσεων, της συναναστροφής, της αγάπης, του έρωτα… Είναι το Εγώ και το Μέσα Μου.

3. Ως κοινωνία έχουμε εσφαλμένη εντύπωση για το θεσμό της παρένθετης μητέρας;

Ναι, ως κοινωνία συχνά έχουμε εσφαλμένες εντυπώσεις σχετικά με τον θεσμό της παρένθετης μητέρας. Πολλοί άνθρωποι μπορεί να τον βλέπουν με προκατάληψη, θεωρώντας ότι η παρένθετη μητέρα δεν έχει συναισθηματική σύνδεση με το παιδί ή ότι η διαδικασία είναι απλή και χωρίς συνέπειες.

Στην πραγματικότητα, η παρένθετη μητρότητα είναι μια πολύπλοκη και συναισθηματικά φορτισμένη διαδικασία. Οι γυναίκες που επιλέγουν να γίνουν παρένθετες μητέρες το κάνουν συχνά από γενναιοδωρία και επιθυμία να βοηθήσουν άλλους να γίνουν γονείς. Αυτή η απόφαση απαιτεί προσεκτική σκέψη, υποστήριξη και καλή επικοινωνία μεταξύ όλων των εμπλεκομένων.

Επιπλέον, οι συναισθηματικές προκλήσεις που μπορεί να αντιμετωπίσει μια παρένθετη μητέρα, όπως η αποδοχή της απόφασης να παραδώσει το παιδί και οι σχέσεις με τους γονείς του παιδιού, είναι σημαντικές. Είναι κρίσιμο να κατανοήσουμε ότι κάθε περίπτωση είναι μοναδική και ότι οι γυναίκες αυτές αξίζουν σεβασμό και υποστήριξη για την επιλογή τους. Η ενημέρωση και η αποδοχή αυτής της διαδικασίας θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην εξάλειψη των προκαταλήψεων γύρω από την παρένθετη μητρότητα.

4. Πόσο σημαντική είναι η μητρότητα για κι; γυναίκα και πόσο την επιβάλλουν τα στερεότυπα;

Η μητρότητα είναι μια σημαντική πτυχή της ζωής για πολλές γυναίκες, καθώς προσφέρει μοναδικές εμπειρίες και συναισθηματικές συνδέσεις. Η διαδικασία της μητρότητας μπορεί να φέρει μεγάλη χαρά, αλλά και προκλήσεις. Ωστόσο, το πόσο σημαντική είναι για κάθε γυναίκα διαφέρει ανάλογα με τις προσωπικές της επιθυμίες και τις συνθήκες της ζωής της.

Τα στερεότυπα συχνά επιβάλλουν την ιδέα ότι η μητρότητα είναι υποχρεωτική ή ότι καθορίζει την αξία μιας γυναίκας. Αυτή η πίεση μπορεί να οδηγήσει σε συναισθήματα ενοχής ή αποτυχίας σε εκείνες που επιλέγουν να μην γίνουν μητέρες ή που δεν έχουν τη δυνατότητα να γίνουν. Είναι απαραίτητο να αναγνωρίσουμε ότι η μητρότητα είναι μια επιλογή και όχι μια υποχρέωση.

Η κοινωνία θα πρέπει να προάγει την αποδοχή διαφορετικών επιλογών ζωής και να αναγνωρίζει ότι οι γυναίκες μπορούν να έχουν πλήρη και ικανοποιημένη ζωή, είτε γίνουν μητέρες είτε όχι. Κάθε γυναίκα έχει το δικαίωμα να επιλέξει τον δρόμο που την εκφράζει καλύτερα!

5. Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης;

Ο αναγνώστης, μέσα από την ανάγνωση, μπορεί να αποκομίσει πολλά περισσότερα από μια απλή ιστορία. Πρωτίστως, θα βρει έναν καθρέφτη που τον βοηθά να κατανοήσει καλύτερα τον εαυτό του και τους γύρω του. Η λογοτεχνία ανοίγει παράθυρα σε άλλους κόσμους, πολιτισμούς και συναισθήματα, προσφέροντας εμπειρίες που ίσως δεν θα ζούσε διαφορετικά.

Επιπλέον, η ανάγνωση ενισχύει τη φαντασία και την κριτική σκέψη, ενώ συχνά δίνει κουράγιο και ελπίδα σε δύσκολες στιγμές. Το απόσταγμα που μένει είναι μια βαθύτερη σύνδεση με την ανθρώπινη φύση και μια πιο πλούσια αντίληψη της ζωής. Με λίγα λόγια, ο αναγνώστης φεύγει πιο σοφός, πιο ευαίσθητος και πιο εμπνευσμένος.

6. Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Το ερέθισμα για να ασχοληθώ με τη συγγραφή προήλθε από την αγάπη μου για τις ιστορίες. Από μικρή ηλικία, με μαγνήτιζαν τα βιβλία και οι αφηγήσεις, είτε μέσα από τις σελίδες ενός μυθιστορήματος είτε μέσα από τις διηγήσεις των παππούδων και των γιαγιάδων. Η ανάγκη να εκφράσω τις δικές μου σκέψεις και συναισθήματα με οδήγησε στη συγγραφή.

Επίσης, οι παρατηρήσεις μου για τον κόσμο γύρω μου και οι ανθρώπινες εμπειρίες που βίωσα ή άκουσα, αποτέλεσαν πηγές έμπνευσης. Η συγγραφή μου προσφέρει μια διέξοδο να αναλύσω, να εξερευνήσω και να μοιραστώ όσα βλέπω και νιώθω. Είναι μια μορφή επικοινωνίας που με ενώνει με τους άλλους και τους προσκαλεί να μπλέκονται στις ιστορίες που δημιουργώ.

7. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

Η λογοτεχνία είναι η τέχνη της γραφής που εκφράζει ανθρώπινες εμπειρίες, συναισθήματα και ιδέες μέσα από λέξεις. Είναι ένα μέσο που μας επιτρέπει να εξερευνήσουμε τον κόσμο, να κατανοήσουμε τις ανθρώπινες σχέσεις και να αναλογιστούμε τη ζωή μας. Μέσα από μυθιστορήματα, ποιήματα, θεατρικά έργα και άλλα είδη, η λογοτεχνία μας προσφέρει νέες προοπτικές και μας συνδέει με άλλους πολιτισμούς και εποχές. Είναι ένας καθρέφτης της κοινωνίας, αλλά και μια πηγή έμπνευσης και δημιουργικότητας που μας ενθαρρύνει να σκεφτόμαστε και να ονειρευόμαστε.

8. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο; 

Οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο για διάφορους λόγους. Πρώτον, η οικονομική κρίση των τελευταίων χρόνων έχει επηρεάσει την καθημερινότητα και τις προτεραιότητες των ανθρώπων, με αποτέλεσμα να αφιερώνουν λιγότερο χρόνο στη λογοτεχνία. Δεύτερον, η ψηφιακή εποχή και οι πολλές επιλογές ψυχαγωγίας, όπως τα social media και οι ταινίες, αποσπούν την προσοχή από το διάβασμα.

Επιπλέον, ίσως να λείπουν οι κατάλληλες υποδομές και οι προωθητικές δράσεις για την ανάγνωση βιβλίων. Οι εκπαιδευτικές πολιτικές και η κουλτούρα γύρω από τη λογοτεχνία μπορεί να μην ενθαρρύνουν τους νέους να διαβάσουν. Παρόλα αυτά, η ελληνική λογοτεχνία έχει πλούσια παράδοση και αξίζει να ανακαλυφθεί!

9. Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;

Το βιβλίο, ακόμα και στην ψηφιακή εποχή, έχει σημαντική θέση. Πρώτον, η σωματική εμπειρία του να κρατάς ένα βιβλίο και να γυρνάς τις σελίδες είναι κάτι μοναδικό. Δεύτερον, τα έντυπα βιβλία μας βοηθούν να συγκεντρωθούμε καλύτερα, χωρίς τις διασπάσεις που προσφέρει η τεχνολογία. Επίσης, είναι φορείς πολιτισμού και γνώσης, ενώ ενώνουν τους ανθρώπους μέσα από λέσχες ανάγνωσης και συζητήσεις. Τέλος, εξακολουθούν να είναι βασικά για την εκπαίδευση και την έρευνα. Έτσι, το βιβλίο παραμένει πολύτιμο εργαλείο στη ζωή μας!

10. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;

Δεν θα μπορούσα να διαλέξω κάποιο από τα βιβλία μου!

11. Πιστεύετε στη μοίρα ή στην τύχη;

Η μοίρα και η τύχη είναι δύο έννοιες που συχνά αλληλοσυμπληρώνονται, αλλά και συγκρούονται στις λογοτεχνικές αφηγήσεις. Από τη μια πλευρά, η μοίρα μπορεί να θεωρηθεί ως ένα προκαθορισμένο μονοπάτι που ακολουθεί ο κάθε ήρωας, καθορίζοντας τις επιλογές και τις εξελίξεις στη ζωή του. Από την άλλη, η τύχη εισάγει την αβεβαιότητα και τον αυθορμητισμό, δίνοντας στους χαρακτήρες την ελευθερία να διαμορφώσουν τις δικές τους πορείες.

Στη λογοτεχνία, βλέπουμε συχνά ήρωες που προσπαθούν να ξεφύγουν από τη μοίρα τους, όπως ο Οιδίποδας στον ομότιτλο μύθο του Σοφοκλή, ή που αντλούν δύναμη από τις τυχαίες ευκαιρίες που τους παρουσιάζονται. Αυτές οι αντιφάσεις δημιουργούν πλούσιες και συναρπαστικές ιστορίες που μας κάνουν να αναλογιστούμε τη δική μας σχέση με την τύχη και τη μοίρα.

Στο τέλος της ημέρας, ίσως η ζωή να είναι ένα κομμάτι από κάθε πλευρά: οι επιλογές μας επηρεάζουν τη μοίρα μας, ενώ οι τυχαίες συναντήσεις και γεγονότα μπορούν να αλλάξουν την κατεύθυνση της πορείας μας. Αυτό το παιχνίδι ανάμεσα στη μοίρα και την τύχη είναι αυτό που καθιστά την ανθρώπινη εμπειρία τόσο ενδιαφέρουσα και πολυδιάστατη.