Ο συγγραφέας Μιχάλης Βυθινός απαντά στις 10+1 Ερωτήσεις που του θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία της συλλογής διηγημάτων “Μια Τσαρίνα στην Κοκκινιά”.

1. Κυκλοφόρησε η συλλογή διηγημάτων σας “Μια Τσαρίνα στην Κοκκινιά” από τις Εκδόσεις Ιανός. Πώς θα την περιγράφατε συνοπτικά;

Το βιβλίο “Μια Τσαρίνα στην Κοκκινιά”, στη σειρά των εκδόσεων του ΙΑΝΟΥ, είναι μια συλλογή διηγημάτων με δαλιές λαϊκές ιστορίες. Ιστορίες που δεν μιλάνε για σπουδαία κατορθώματα που δεν μιλάνε για έργα μεγάλα και για ανθρώπους ήρωες. Είναι ιστορίες των απλών, των ταπεινών, των φτωχών, των ανθρώπων του λαού στις γειτονιές των μεγάλων και των μικρών πόλεων του ’50 και του ’60.

2. Σκιαγραφήστε μας λίγο τους ήρωες σας. Ποιοι είναι οι στόχοι και τα κίνητρα τους;

Είναι οι άνθρωποι που αγωνίζονταν για την καθημερινή ζωή, αυτοί που έζησαν και επέζησαν στους δύο μεγάλους πολέμους, τον τρομερό παγκόσμιο και τον πικρό εμφύλιο, με πόνους και με αγώνες και με λίγες, μικρές χαρές. Και όλα αυτά χωρίς πολλές γκρίνιες και βαρυγκώμιες. Και κυρίως με ελπίδα, με πίστη πως κάθε μέρα η ζωή θ;  είναι καλύτερη, πως θα αλλάξουν τα πράματα, πως θαρθούν καλύτερες μέρες. Και ήρθαν… όπως ήρθαν…

3. Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης;

Εξαρτάται βέβαια, ποιος θα είναι ο αναγνώστης. Ελπίζω πως θα ενδιαφέρει τους νεότερους που θα θελήσουν να γνωρίσουν τρόπους και εικόνες της ζωής εκείνων των δύσκολων χρόνων και να τις ζυγιάσουν με τις σημερινές. Ελπίζω βέβαια πως και οι παλαιότεροι, οι άνθρωποι εκείνης της εποχής θα θελήσουν να θυμηθούν, να νοσταλγούν και να χαμογελάσουν κουνώντας το κεφάλι, άλλοι με κατανόηση, άλλοι με πίκρα, άλλοι, ακόμη με ελπίδες…

4. Γιατί επιλέξατε τον συγκεκριμένο τίτλο;

Η¨Τσαρίνα στην Κοκκινιά”, όπως και η ιστορία που περιέχεται στο βιβλίο, είναι μια ειρωνική έκφραση για την απροσδόκητη “τιμή” που ένιωσαν οι ταπεινοί γείτονες όταν άκουσαν την περιπέτεια του ¨μάγκα” γείτονά τους για την υπερβολική εκδήλωση αγάπης στη Ρωσίδα ερωμένη του. Μπορεί βέβαια, να προκαλεί συνειρμούς σε κάποιους για τη δική τους μεγάλη αγάπη ή την αγάπη των ονείρων που ελπίζουν πως θα ζήσουν κάποτε..

5. Τι σας γοητεύει περισσότερο στο διήγημα, ως μορφή γραφής;

Στα διηγήματα που έχω ξεχωρίσει, με ικανοποιεί λίγο ή περισσότερο η “ενδιαφέρουσα Ιστορία”, η “καλά δομημένη γραφή” χωρίς άστοχες, περιττές ή λαθεμένες λέξεις και παραγράφους αλλά ιδιαίτερα με συναρπάζει η καταγραφή της συμμετοχής της ψυχής των ηρώων στη ζωή και τα έργα τους. Το πλήθος ή η φτώχεια των αισθημάτων, των δράσεων και των αντιδράσεων και πόσο όλα αυτά κατευθύνουν πράξεις και συμπεριφορές. ‘Οπως στα διηγήματα του Τσέχωφ, όπως στα διηγήματα του Παπαδιαμάντη…

6. Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Είχα την τύχη από την παιδική μου ηλικία να μεγαλώσω στο πατρικό τυπογραφείο. Ανάμεσα στα τυπωμένα χαρτιά, στα χειρόγραφα, στα κείμενα, στα βιβλία. Και από τα σχολικά μου χρόνια δοκίμαζα τη δική μου γραφή. Μαζί με τις εκθέσεις, σε μικρές ιστορίες και λίγους στίχους.. που μόνο εγώ διάβαζα.. και κάποτε και η δασκάλα μου.. Και συνεχίζω να γράφω και ελπίζω πως θα με διαβάζουν και άλλοι..

7. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

Από τα πρώτα διαβάσματά λογοτεχνικών κειμένων είχα κατανοήσει πως κάθε λογοτεχνική γραφή, κάθε έντεχνος λόγος, είναι η καταγραφή της ζωής των ανθρώπων, της ζωής με τη συμμετοχή των ποικίλων ψυχικών δράσεων και επιδράσεων που καθορίζουν ουσιαστικά κάθε πράξη και δράση τους.

8. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο

Όχι όλοι, ούτε στην Ελλάδα ούτε στην Ευρώπη. Γνωρίζω Έλληνες που διαβάζουν πολύ και κάποιους Ευρωπαίους που δεν ανοίγουν βιβλίο. Βέβαια οι πολλοί Έλληνες διαβάζουν λίγο ή δεν διαβάζουν καθόλου.
Είναι ο καιρός διαφορετικός, το έξω ελκυστικό, οι θάλασσες προκλητικές και τα βουνά φιλόξενα. Οι Ευρωπαίοι ζουν σε διαφορετικά κλίματα, σε διαφορετικούς τόπους και μαθαίνουν από παιδιά να ζουν στους κλειστούς χώρους και στους προσιτούς εξωτερικούς με πολύτιμη συντροφιά τα διαβάσματα.

9. Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;

Πιστεύω πως τα βιβλία θα ζήσουν ακόμα για χρόνια πολλά… Πιστεύω στην εξαιρετική σημασία τους στην ανθρώπινη ταυτότητα και ζωή σε κάθε δραστηριότητα της και κυρίως στην ψυχική και πνευματική δράση και ανάπτυξη. Ήδη η ψηφιακή εποχή μετράει δεκαετίες δράσεων και επιτυχιών. Όμως τα βιβλία επιζούν και γνωρίζω “πληροφορικάριους” που παράλληλα με τα πληκτρολόγια φυλλομετρούν και πολλά βιβλία στο ίδιο γραφείο ή στον ίδιο καναπέ…

10. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας

Την “Οδύσσεια”, “Το Άξιον Εστί” του Ελύτη, “Διηγήματα” του Τσέχωφ, “Διηγήματα” του Παπαδιαμάντη και τον τελευταίο τόμο της “Αναζήτησης του χαμένου χρόνου” του Μ. Προυστ.

11.Πιστεύετε στη μοίρα ή στην τύχη;

Δεν πιστεύω στην “μοίρα”, όταν “μοίρα” ορίζεται “η από την αρχή της ζωής καθορισμένη διάρκεια και η εξέλιξή της”. Δεν πιστεύω στο “γραφτό” και στο “ριζικό” αφού η πιο σπουδαία ιδιότητα του ανθρώπου
” η από Θεού δοθείσα” λένε οι Θεολόγου, είναι η ελευθερία επιλογής τρόπου ζωής, ακόμη και η ελευθερία αποδοχής ή όχι της ίδιας της ζωής. Πιστεύω στην “τύχη”, όταν “τύχη” ορίζεται μια σειρά από συμπτώσεις,
συμπτώσεις από απρόοπτα και απροσδόκητα γεγονότα, ευχάριστα ή δυσάρεστα.. Όχι όμως “στης τύχης και της μοίρας τα γραμμένα”…

Σας ευχαριστώ και σας εύχομαι κάθε ε; πιτυχία στα έργα σας. ;