σύμπραξη – Χριστίνα Σκαρπάρη
Εγκαίνια: Πέμπτη, 22 Οκτωβρίου 2026, 18:00 – 21:00
Διάρκεια: 22 Οκτωβρίου – 7 Νοεμβρίου 2026
Ειδική προβολή ταινιών: Πέμπτη, 05 Νοεμβρίου 2026, 18:00 – 20:00
Σπίτι της Κύπρου – Κέντρο Πολιτισμού, Ξενοφώντος 2Α, Αθήνα 105 57
Συντελεστές
Καλλιτέχνης: Χριστίνα Σκαρπάρη
Με τη συμμετοχή των: Περικλή και Χριστούλα Γαβριήλ, Βέρα Σάββα, Λουκία Καουράνη, Βασούλα Αδάμου, Λουίζα Κωνσταντίνου, Ανθούλα Τρύφωνος, Σάββα Σάββα, Ελένη Κυριάκου.
Επιμέλεια: Ευαγόρας Βανέζης, Παναγιώτης Μιχαήλ (Sic. Contemporary Culture)
Σχεδιασμός Έκθεσης: Μικαέλλα Σωκράτους
Γραφιστική Επικοινωνία: Μάριος Πασχαλίδης
Συντονισμός Έκθεσης: Μαρία Ραγιά – Σπίτι της Κύπρου
Συντονισμός Προβολής: Σοφία Γαρπόζη – Σπίτι της Κύπρου
Υποστηρικτές: Ξαρκής, Δήμος Λευκάρων, Rainbow Art Shop
Η έκθεση της Χριστίνας Σκαρπάρη, με τίτλο «σύμπραξη», παρουσιάζει ταινίες και φωτογραφίες από την περίοδο 2022-2025. Τα έργα εστιάζουν σε συναντήσεις που καταγράφηκαν σε βάθος χρόνου, με άτομα και κοινότητες που διαφυλάσσουν χειροτεχνίες που κινδυνεύουν να χαθούν, με έμφαση στη συνύπαρξη, την εμπιστοσύνη και τον δεσμό ανθρώπου και περιβάλλοντος. Αναδεικνύονται οι παραδοσιακές χειροτεχνίες της καλαμωτής και της ψαθαρκάς (Λειβάδια), του κόκκινου πηλού (Κόρνος), καθώς και άλλες τεχνικές που προέρχονται από άτομα που εργάστηκαν ή εργάζονται στο Κέντρο Κυπριακής Χειροτεχνίας.
Η διεπιστημονική ερευνητική πρακτική της Σκαρπάρη, εξετάζει τις περίπλοκες έννοιες της ταυτότητας, της υποκειμενικότητας και των εργασιακών συνθηκών, μέσω της εθνογραφικής μελέτης και της ταυτόχρονης κοινοτικής εμπλοκής. Βασισμένη σε μια φεμινιστική ηθική που δίνει έμφαση στη φροντίδα και τις σχέσεις αλληλεγγύης, δημιουργεί εικόνες με απρόβλεπτους συνδυασμούς και λεπτομέρειες, αποκαλύπτοντας αθέατες πτυχές των κόσμων που κατοικούν οι κοινότητες αυτές και διερευνώντας τις σύνθετες δυναμικές της καθημερινότητάς τους. Η επεξεργασία του οπτικοακουστικού υλικού έγινε σε συνεργασία με τον Φοίβο Φιλητά και περιλαμβάνει συνθέσεις του Άντη Σκορδή, συνδυασμένες με δείγματα από ηχογραφήσεις πεδίου της Σκαρπάρη.
Ο όρος «σύμπραξη» αναφέρεται στην πρακτική συνεργατικής δράσης—στη συγκεκριμένη περίπτωση, την κοινή εργασία και την ευθυγράμμιση των συνεργειών που διασφαλίζουν την ανθεκτικότητα της παραδοσιακής χειροτεχνίας. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη διάδοση άυλης γνώσης και ιστοριών, εστιάζοντας στην εξερεύνηση και την ενδυνάμωση των πρακτικών αυτής της κληρονομιάς. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι συμμετέχοντες καλούνται να συμμετάσχουν σε δημιουργικές συναντήσεις, να αναλάβουν δράση και να συνεργαστούν, με σκοπό τη δημιουργία απτών προτάσεων για τη βιωσιμότητα και την εξέλιξη αυτών των παραδόσεων.
Η πρακτική στοχεύει στην κριτική επανεξέταση της συλλογικής δράσης και προωθεί μια βαθύτερη εμπλοκή με τοπικές κοινότητες, μέσω της συνεργασίας και της ενίσχυσης δεσμών εμπιστοσύνης. Αναγνωρίζει την ουσία του συνανήκειν και προωθεί αναστοχαστικές πρακτικές, εμπνευσμένες από τη φιλοξενία, την αγάπη, το χιούμορ, την επιτελεστικότητα, το παιχνίδι και την υπομονή. Επιδιώκοντας να ξεκλειδώσει το ανεκμετάλλευτο δυναμικό των οικοσυστημάτων χειροτεχνίας, παρέχει εργαλεία και μεθόδους για συνεργατική εργασία και υποστηρίζει μια ρευστή ανταλλαγή που αμφισβητεί κυρίαρχες αφηγήσεις γύρω από την πολιτιστική κληρονομιά.
Βιογραφικό Σημείωμα Καλλιτέχνη:
Η Χριστίνα Σκαρπάρη είναι διεπιστημονική καλλιτέχνης, σχεδιάστρια και επιμελήτρια με μακρόχρονη εμπειρία σε κοινωνικά εφαρμοσμένες πρακτικές στο πεδίο της τέχνης, στον τομέα των ΜΚΟ και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Από το 2013 έχει ιδρύσει τη ΜΚΟ Ξαρκής και το Φεστιβάλ Ξαρκής ως σχεδιαστική συνέλευση και δημιουργική αντίδραση στην κοινωνικοοικονομική κρίση της εποχής. Έχει ηγηθεί περισσότερων από 30 πρότζεκτ για την αύξηση της κοινοτικής συμμετοχής, των συμμετοχικών μεθοδολογιών και της καινοτομίας στο χώρο της σύγχρονης τέχνης και του σχεδιασμού. Μεταξύ 2022 – 2024 επιτέλεσε αντιπρόεδρος του Συνδέσμου Εικαστικών Καλλιτεχνών και Θεωρητικών Τέχνης – φυτωριο και είναι μέλος μιας ανεξάρτητης ομάδας που εκπροσωπεί τις κυπριακές ΜΚΟ για την εικαστική τέχνη και το ντιζάιν, προωθώντας τα δικαιώματα των εργαζομένων στον πολιτισμό, με στόχο την ενίσχυση της αξίας του πολιτιστικού έργου σε κυβερνητικό-θεσμικό επίπεδο.
Η προσέγγισή της έχει νομαδικό χαρακτήρα, ενώ ταυτόχρονα προσαρμόζεται στις ανάγκες κάθε τόπου, αξιοποιώντας πειραματικές και διεπιστημονικές μεθόδους σε τοπικά περιβάλλοντα και περιφέρειες. Καθοδηγείται από κοινωνικούς και οικολογικούς προβληματισμούς, καθώς και από μια φεμινιστική προσέγγιση φροντίδας. Η δουλειά της ενσωματώνει συνεργατικές τεχνικές που έχουν χαρακτήρα παιχνιδιού, ενώ παράλληλα δοκιμάζει διάφορα πολυαισθητηριακά εργαλεία για την κοινωνική εμπλοκή και την κατανόηση τοπικών κοινοτήτων.
Είναι κάτοχος υποτροφίας AHRC Techne για τη διδακτορική της διατριβή στο Πανεπιστήμιο Central Saint Martins, με θέμα την ανάπτυξη μιας μεθοδολογίας συν-σχεδιασμού για την εμπλοκή των κοινοτήτων σε χειροτεχνίες που απειλούνται με εξαφάνιση. Η δουλειά της εστιάζει στο φιλμ, τη φωτογραφία και την ανθρωπολογία, συνδυάζοντας τέχνες και επιστήμες σε ένα διεπιστημονικό πλαίσιο. Από το 2017 δίνει διαλέξεις και διδάσκει τόσο σε χώρους άτυπης μάθησης όσο και στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, μεταξύ άλλων με ένα μάθημα για τον συνεργατικό και διατομεακό περιβαλλοντισμό στο Central Saint Martins.
Στήριξη Έκθεσης:
Η έκθεση φιλοξενείται στο Σπίτι της Κύπρου – Κέντρο Πολιτισμού και παράγεται από το Sic. Contemporary Culture, μη κερδοσκοπικό οργανισμό που ιδρύθηκε το 2024 από τους Παναγιώτη Μιχαήλ και Ευαγόρα Βανέζη, με στόχο την ενίσχυση της σύγχρονης καλλιτεχνικής δημιουργίας και τη διατήρηση δημιουργικών κληρονομιών.
Το πρότζεκτ υποστηρίζουν η ΜΚΟ Ξαρκής, ο Δήμος Λευκάρων και το Rainbow Art Shop. Με 13 χρόνια δράσης, ο Ξαρκής προωθεί μέσω της τέχνης την κοινωνική συμμετοχή, την κοινοτική ενδυνάμωση και βιώσιμες, προσβάσιμες πολιτιστικές πρακτικές.
Παρουσίαση:
Παραγωγή:
Υποστηρικτές:
