Όταν η παιδική λογοτεχνία μιλά για προσφορά, συνεργασία και φως

Στο «Culturepoint» φιλοξενούμε την εκδότρια και συγγραφέα κυρία Ευγενία Κωστή, με αφορμή το νέο της παιδικό βιβλίο της σειράς Κίνε και Κόνι, «Το μαγικό φίλτρο», που κυκλοφορεί από τη Magic Penbook-Εκδόσεις Ευγενία Κωστή, σε εικονογράφηση της Σοφίας Ανδρίκου.

Ένα παραμύθι για παιδιά 4+, που μέσα από μια τρυφερή περιπέτεια μιλά για τη φιλία, την αλληλεγγύη και τη δύναμη του «μαζί», χωρίς εύκολα θαύματα και έτοιμες λύσεις.

Συνέντευξη στη δημοσιογράφο Νεκταρία Βαρσαμή-Πουλτσίδη

Κυρία Κωστή,  στο «Κίνε και Κόνι-Το μαγικό φίλτρο» επιστρέφετε σε γνώριμους ήρωες, αλλά με μια πιο ξεκάθαρη συναισθηματική αποστολή. Τι σας ώθησε να συνεχίσετε αυτή τη σειρά και τι νέο θέλατε να προσφέρετε στα παιδιά μέσα από αυτή την ιστορία;

Ε.Κ.: Ο Κίνε και ο Κόνι είναι ήρωες που συνεχίζουν να με εμπνέουν και μου δίνουν την ευκαιρία να δημιουργώ ιστορίες γεμάτες φαντασία, συναίσθημα και ουσιαστικά μηνύματα. Ζουν σε ένα μαγικό και παραμυθένιο δάσος όπου ζουν πολλές περιπέτειες. Πέρα, όμως, από τη δράση, αναδεικνύονται αξίες όπως η συνεργασία, η αλληλεγγύη και η προσφορά. Κάθε φορά που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, ενώνουν τις δυνάμεις τους και λειτουργούν ως ομάδα, δείχνοντας με αυτόν τον τρόπο τη δύναμη της ενότητας και της αμοιβαίας στήριξης. Με το «Μαγικό φίλτρο» υπάρχει ένα απλό και σημαντικό μήνυμα, ότι η πραγματική μαγεία βρίσκεται στο να ενώνεις τις δυνάμεις σου για έναν κοινό σκοπό.

Ο Κίνε και ο Κόνι αφήνουν το δάσος τους και ξεκινούν ένα ταξίδι που ενώνει ουρανό, γη και Παγωμένη Πολιτεία. Πόσο σημαντικό θεωρείτε τα παιδικά βιβλία να μιλούν για το θάρρος της εξόδου από την ασφάλεια και τη σημασία της δράσης;

Ε.Κ.:  Στα παιδιά χρειάζεται να εμφυσήσουμε την περιέργεια και το θάρρος να δοκιμάζουν νέα πράγματα, να εξερευνούν νέα μονοπάτια και νέους ορίζοντες, γιατί μόνο έτσι μπορούν να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους, να ανακαλύψουν τα ταλέντα και τις δεξιότητές τους και, τελικά, να επιλέξουν να ασχοληθούν με ό,τι πραγματικά τους γεμίζει και τους χαροποιεί. Παράλληλα, είναι σημαντικό να καταλάβουν ότι η εξέλιξη δεν έρχεται χωρίς δυσκολίες. Κάθε επιτυχία μπορεί να συνοδεύεται από μικρές αποτυχίες, οι οποίες όμως γίνονται πολύτιμα μαθήματα και απαραίτητα βήματα στη διαδρομή προς την ωρίμανση.

Ο Φανουράκης, το μικρό αστεράκι που χάνει τη λάμψη του επειδή προσπαθεί να φωτίζει τους άλλους, λειτουργεί ως ένας έντονος συμβολισμός. Τι αντιπροσωπεύει για εσάς και πώς πιστεύετε ότι τον προσλαμβάνουν τα παιδιά;

Ε.Κ.: Ο Φανουράκης είναι ένα μικρό αστεράκι που αφήνει τον ουρανό για να κατέβει στη γη και να φωτίσει τα ηλιολούλουδα, τα οποία κινδυνεύουν να μαραθούν, καθώς οι ακτίνες του ήλιου δεν φτάνουν ως εκεί. Μέσα από αυτή την ιστορία επιδιώκω να αναδείξω το γεγονός ότι στη ζωή μας πάντα θα υπάρχουν άνθρωποι που θα σταθούν δίπλα μας, θα μας στηρίξουν και θα μας προσφέρουν φως τη στιγμή που το χρειαζόμαστε,  είτε γιατί θα το ζητήσουμε, είτε γιατί εκείνοι θα βρεθούν στο δρόμο μας. Ο Φανουράκης αντιπροσωπεύει την καλοσύνη, την προσφορά και την φροντίδα προς τους άλλους κάνοντας τον κόσμο μας πιο φωτεινό.

Στην ιστορία σας δεν υπάρχει «εύκολη μαγεία». Η λύση έρχεται μόνο μέσα από τη συνεργασία, την εμπιστοσύνη και την αλληλεγγύη. Θεωρείτε ότι αυτό το μήνυμα είναι πιο επίκαιρο από ποτέ για τα παιδιά του σήμερα;

Ε.Κ.: Η αλήθεια είναι ότι  τίποτα δεν είναι αποτέλεσμα μιας μοναχικής προσπάθειας, αλλά προέρχεται μέσα από τη συνεργασία, τις δοκιμασίες και τις περιπέτειες που μοιράζονται οι δύο φίλοι. Τα παιδιά, όπως και όλοι μας, έχουμε ανάγκη να πιστεύουμε σε αυτό, ιδιαίτερα σε ένα κόσμο όπως σήμερα που υπάρχει έντονη η παρουσία της τεχνολογίας και μερικές φορές φορές τα παιδιά οδηγούνται σε δραστηριότητες που έχουν έναν χαρακτήρα πιο μοναχικό. Γι’αυτό το παραμύθι αυτό επιδιώκει να αναδείξει ότι το θαύμα δεν έρχεται μόνο του πολλές φορές, αλλά χρειάζεται να ενώσουμε δυνάμεις, να μοιραστούμε ένα κοινό όραμα με διάχυτη τη διάθεση προσφοράς. Ο καθένας μας διαθέτει μοναδικά χαρίσματα και δεξιότητες, και όταν αυτά συνδυάζονται, μπορούν να δημιουργηθούν πραγματικά όμορφα και μαγικά πράγματα.

Τι ρόλο πιστεύετε ότι παίζει η κοινή ανάγνωση στη συναισθηματική ανάπτυξη του παιδιού;

Ε.Κ.: Η αφήγηση παραμυθιών από τους ενήλικες στα μικρά παιδιά δημιουργεί ένα κλίμα ζεστασιάς και ασφάλειας, καθώς το παιδί νιώθει ότι μπορεί να εκφράσει ελεύθερα τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του. Παράλληλα, του δίνεται η δυνατότητα να επεξεργαστεί τα συναισθήματά του κατά τη διάρκεια της ανάγνωσης σε ένα ασφαλές περιβάλλον. Έτσι, η κοινή ανάγνωση παραμυθιών δεν αποτελεί μόνο μια ευχάριστη δραστηριότητα, αλλά και μία μέθοδο ενίσχυσης της συναισθηματικής νοημοσύνης.

Ως συγγραφέας αλλά και εκδότρια, έχετε διπλή οπτική πάνω στο παιδικό βιβλίο. Ποια είναι, κατά τη γνώμη σας, η μεγαλύτερη πρόκληση αλλά και η μεγαλύτερη ευθύνη όταν απευθύνεσαι σε τόσο μικρούς αναγνώστες;

Ε.Κ.: Ως συγγραφέας και εκδότρια, η πρόκληση κατά μία έννοια είναι διπλή. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η δημιουργική πλευρά, η ανάγκη να γράψω μια ιστορία γεμάτη συναίσθημα, φαντασία και ουσιαστικά μηνύματα για τα παιδιά. Από την άλλη, έρχεται η εκδοτική διαδικασία, που απαιτεί προσοχή στη λεπτομέρεια, σωστή επιμέλεια κειμένου, προσεγμένη γλώσσα, καλαίσθητη και πλούσια εικονογράφηση αλλά και αποτελεσματική προώθηση. Η προσπάθεια να ισορροπήσουν όλα αυτά μπορεί να είναι απαιτητική, όμως είναι ταυτόχρονα εξαιρετικά γοητευτική, γιατί μου επιτρέπει να παρακολουθώ το βιβλίο σε όλα τα στάδια μέχρι την τελική του μορφή. Παράλληλα, ακριβώς, επειδή το παραμύθι απευθύνεται σε μικρούς φίλους το αποτέλεσμα αυτό πρέπει να είναι άρτιο και ιδιαίτερη βαρύτητα πρέπει να υπάρχει στην επιλογή των μηνυμάτων, τον τρόπο που εξελίσσεται η πλοκή και την επιλογή του λεξιλογίου.

Κλείνοντας, αν έπρεπε να συνοψίσετε το «μαγικό φίλτρο» του Κίνε και του Κόνι σε μία φράση για μικρούς και μεγάλους, ποια θα ήταν αυτή; Μπορεί τελικά η φιλία να γίνει το φως που ξανακάνει τα αστέρια να λάμψουν;

Ε.Κ.:  Το «μαγικό φίλτρο» αναδεικνύει το πνεύμα περιπέτειας των δύο φίλων, την ανάγκη τους να εξερευνούν καινούριους δρόμους και τη δύναμη της μεταξύ τους σχέσης, που γίνεται καθοριστική κάθε φορά που συναντούν δυσκολίες και προκλήσεις. Μαζί με τις δύο συννεφούλες, αναλαμβάνουν να σώσουν το αστεράκι που χάνει μέρα με τη μέρα τη λάμψη του, έχοντας ως ισχυρότερο όπλο τους τη φιλία, την ομαδικότητα και την αλληλεγγύη, που τελικά είναι ο οδηγός τους στο πώς να συνεχίσουν.