Η συγγραφέας και φιλόλογος Μαρία Ανδρικοπούλου απαντά στις 10+1 Ερωτήσεις που της θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας.

1. Έχει κυκλοφορήσει το βιβλίο σας “Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας IV” από τις εκδόσεις Καλέντη. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά;

«Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας» δεν είναι το πιο πρόσφατο από τα βιβλία μου. Πάντα όμως παραμένει επίκαιρο. Τελευταία, μάλιστα, έχει αναζωπυρωθεί το ενδιαφέρον για βιβλία που αναφέρονται στον Καποδίστρια. Η προσωπικότητα του πρώτου Κυβερνήτη έχει έρθει στο προσκήνιο με αφορμή τη γνωστή ταινία για την οποία γίνεται μεγάλη συζήτηση με αποτέλεσμα το κοινό να αναζητά την ιστορική αλήθεια. Επίσης, με όσα συμβαίνουν στην παγκόσμια πολιτική κονίστρα απασχολεί τον κόσμο γενικά η έννοια του ηγέτη. Και ο Καποδίστριας έχει τα χαρακτηριστικά ηγέτη. Το αν συμφωνεί κανείς με το μοντέλο ηγεσίας του είναι άλλο θέμα.

Το βιβλίο μου γραμμένο από τη σκοπιά του ίδιου του Κυβερνήτη, που είναι και ο αφηγητής, παρουσιάζει εν είδει ημερολογίου τα έργα και τις ημέρες του κατά τα πρώτα χρόνια της ίδρυσης του νέου ελληνικού κράτους, όταν είχε μεταφέρει προσωρινά την έδρα της Κυβέρνησης στην Αίγινα, πριν λειτουργήσει το Ναύπλιο ως πρωτεύουσα. Έκρινα σημαντικό να συστήσω στους μικρούς αναγνώστες τον πρώτο Κυβερνήτη του ελληνικού κράτους.

2. Μιλήστε μας για τους βασικούς χαρακτήρες. Ποια είναι τα κίνητρα και οι στόχοι τους;

Aφηγητής και κεντρικός ήρωας είναι ο ίδιος ο Ιωάννης Καποδίστριας , ο οποίος μετά από μια σημαντική διπλωματική καριέρα έρχεται στην Ελλάδα για να αναλάβει τη διακυβέρνηση ενός κράτους στα σπάργανά του. Σκοπός του να φτιάξει από το χάος Κράτος. Να δημιουργήσει υποδομές στην παιδεία , στην οικονομία, στη γεωργία κ.α., να ιδρύσει κρατικές υπηρεσίες. Μάρτυρες των προθέσεών του , τα έργα που άφησε πίσω του.

Οι πολιτικοί του αντίπαλοι πάλι , προεστοί κυρίως, επιθυμούν να διατηρήσουν τα προνόμιά τους. Εκφράζουν τις διαφωνίες τους για τον συγκεντρωτικό τρόπο διοίκησης που ασκεί.

Στο βιβλίο έχει ρόλο και ο απλός λαός που υποδέχεται τον Κυβερνήτη ως σωτήρα και που ως το τέλος τον αποκαλεί Μπαρμπαγιάννη.

3. Μια σειρά παιδικών βιβλίων μπορεί να δώσει στην Ιστορία το απαραίτητο ενδιαφέρον για τα παιδιά;

Μια σειρά βιβλίων όπως οι Μικρές Ιστορίες για μεγάλα γεγονότα των Εκδόσεων Καλέντη φωτίζει μικρές στιγμές της Ιστορίας και πάνω σε αυτές χτίζει το ευρύτερο σκηνικό. Γραμμένη από συγγραφείς με εμπειρία στη συγγραφή βιβλίων για παιδιά και εφήβους θεωρώ πως έχει τον τρόπο να κεντρίσει το ενδιαφέρον των μικρών αναγνωστών. Σε κάθε περίπτωση ο λογοτεχνικός λόγος μπορεί να είναι πιο ελκυστικός από τον επιστημονικό, ένα λογοτεχνικό βιβλίο πιο ενδιαφέρον από το σχολικό εγχειρίδιο.

Θα καταθέσω και την προσωπική μου εμπειρία. Η ιστορία δεν ήταν αγαπημένο μου μάθημα στο σχολείο. Με κέρδισε αργότερα μέσα από ιστορικά μυθιστορήματα που με γοήτευσαν και με ώθησαν να διαβάσω και περαιτέρω πράγματα για να βρω που σταματά η ιστορία και που αρχίζει η μυθοπλασία.

4. Αξιοποιούμε επαρκώς το παραμύθι ως διδακτικό μέσο στην εκπαίδευση;

Η λογοτεχνία δεν έχει τη θέση που της αξίζει στο σχολικού πρόγραμμα. Ωστόσο πολλοί εκπαιδευτικοί, γνωρίζοντας την παιδαγωγική δύναμη της λογοτεχνίας, καταφεύγουν στη χρήση λογοτεχνικών βιβλίων ως εργαλείων για να προσεγγίσουν διάφορες θεματικές.

Κάτι θα ΄ξερε ο Άλμπερτ Αινστάιν, ένας από τους ευφυέστερους ανθρώπους, όταν συμβούλεψε τους γονείς να διαβάζουν παραμύθια στα παιδιά για να γίνουν πιο έξυπνα.

5. Τι πιστεύετε ότι θα αποκομίσει ως απόσταγμα ο αναγνώστης;

Από κάθε βιβλίο με στοιχεία γνώσεων ευκταίο είναι ο αναγνώστης να αποκομίζει καινούρια γνώση χωρίς αυτό να γίνεται εις βάρος της αναγνωστικής απόλαυσης.

Από το βιβλίο μου για τον Καποδίστρια εύχομαι ως απόσταγμα ο αναγνώστης να κρατήσει μια φράση από επιστολή του : “ έρχεται κάποτε η ώρα που οι άνθρωποι κρίνονται όχι για όσα γράφτηκαν ή ειπώθηκαν για τις πράξεις τους , αλλά για την ίδια τη μαρτυρία των πράξεών τους».

6. Ποιο ήταν το ερέθισμα για να ασχοληθείτε με τη συγγραφή;

Στο χώρο του βιβλίου μπήκα από το μονοπάτι της επιμέλειας. Έτσι ανακάλυψα έναν «κρυπτοσυγγραφέα» μέσα μου στον οποίο τόλμησα να δώσω φωνή. Στο χώρο της λογοτεχνίας για παιδιά, ειδικότερα, με ώθησε η μητρότητα. Τα πρώτα μου βιβλία ήταν ιστορίες καληνύχτας που επινόησα για το γιο μου.

7. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

Είναι η τέχνη που έχει ως εκφραστικό της μέσο τον λόγο. Που αξιοποιεί στο έπακρο τη δύναμη των λέξεων Θα δανειστώ τους στίχους της Κικής Δημουλά για να ενισχύσω αυτόν τον ορισμό : «Οι λέξεις φταίνε. Αυτές ενθάρρυναν τα πράγματα σιγά σιγά ν’ αρχίσουν να συμβαίνουν».

8. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λογοτεχνία λιγότερο από τον μέσο Ευρωπαίο;

Η έλλειψη χρόνου, η εξάρτηση από τις οθόνες, οι γρήγοροι ρυθμοί της ζωής σίγουρα απομακρύνουν γενικά το κοινό από την ανάγνωση.

Στη χώρα μας το κακό ξεκινάει από το γεγονός ότι πάσχει η κρατική πολιτική για το βιβλίο, δεν υπάρχει εδραιωμένη κουλτούρα φιλαναγνωσίας, δεν υπάρχει θεσμός σχολικών βιβλιοθηκών, δεν είναι διαδεδομένη η συνήθεια του δανεισμού βιβλίων πχ από δημοτικές βιβλιοθήκες. Χρειάζεται κόπος και τρόπος για να καλλιεργηθεί η αγάπη για το βιβλίο. Και καλό θα ήταν να επενδύσουμε σε αυτό όλοι, με το κράτος πρώτο.

9. Τι ρόλο έχει πλέον το βιβλίο, στην ψηφιακή εποχή μας;

Το βιβλίο χάνει διαρκώς έδαφος καθώς κατατροπώνεται από τη δύναμη της οθόνης. Πιστεύω όμως πως θα διατηρήσει τον ρόλο του τον παρηγορητικό, της παραμυθίας, θα λειτουργεί πάντα ως καταφύγιο. Την περίοδο της καραντίνας, ας πούμε, σημειώθηκε επιστροφή στην ανάγνωση.

10. Ένας μήνας “καραντίνα”. Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;

Το τρίτο στεφάνι του Κώστα Ταχτσή

Τα εκατό χρόνια μοναξιάς του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μαρκές

Την Πατρίδα του Φερνάντο Αραμπούρου

Τα Ανοιχτά χαρτιά του Οδυσσέα Ελύτη

Τα παραμύθια του Χανς Κρίστιαν Άντερσεν

11. Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό ή ρεαλισμό, στην εποχή μας;

Δεν ξέρω τι βοηθάει περισσότερο. Προσωπικά κλίνω προς τον ρεαλισμό στον οποίο ανακαλύπτω συχνά τη μαγεία. Στην πραγματικότητα πολλές φορές βρίσκει κανείς μεγάλη δόση φαντασίας. Και τα παραμύθια τα αγαπώ γιατί κρύβουν μέσα τους αλήθειες.