Ο ποιητής και στιχουργός Αλέξανδρος Στεφόπουλος απαντά στις ερωτήσεις που του θέτει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου άλμπουμ “Περιμένοντας έναν φίλο”.

1. Ένα νέο άλμπουμ «Περιμένοντας έναν φίλο» σε μουσική Νίκου Τσάμπουρα και δικούς σας στίχους. Πώς θα το περιγράφατε συνοπτικά;

Το «Περιμένοντας Έναν Φίλο», είναι εν πολλοίς αυτό που λέει ο τίτλος του. Με τον Νίκο Τσάμπουρα συνδεόμαστε με βαθειά κι αδερφική φιλία σαράντα πέντε χρόνια, απ’ το 1980, όντας φαντάροι στα Βρυσικά του Έβρου. Ο  Νίκος είχε μαζί του την κιθάρα του και τα βράδια που βγαίναμε στις δύο όλες κι όλες, ταβέρνες του χωριού, αυτή η κιθάρα μας κράτησε όρθιους σε καιρούς δύσκολους.

Απ’ την άλλη, ο τίτλος αλλά και τα τραγούδια που περιέχονται σ’ αυτόν τον κύκλο, άμεσα ή έμμεσα θέλουν να κάνουν ορατή την αναγκαιότητα της συνάντησης, ειδικά στους καιρούς μας, πρωτίστως με τον εαυτό μας ο καθένας μας και κατ’ επέκταση με τον άνθρωπο που περπατάει δίπλα μας ή απέναντι. Έχω την βεβαιότητα, πως ένας απ’ τους λόγους που κατεβαίνουμε στον πλανήτη Γη, είναι ακριβώς αυτή η Συνάντηση.

2. Πόσο εύκολο είναι να νιώσει ο στιχουργός ότι το συναίσθημα και το μήνυμα των λέξεων του, αποτυπώνονται απόλυτα από μια μελωδία;

Τίποτα στην ζωή δεν είναι περισσότερο εύκολο ή περισσότερο δύσκολο απ’ την φύση του. Πιστεύω η ευκολία ή η δυσκολία έχει να κάνει με το πόση διαθεσιμότητα έχουμε και πόσο θέλουμε να δοθούμε και να κοπιάσουμε, γι’ αυτό που στοχεύουμε. Είναι βέβαιο πως τα πάντα απαιτούν τον ανάλογο κόπο.

Απ’ την άλλη πιστεύω πως ένα κείμενο στίχου, έχει μέσα του παραπάνω από μία μελωδίες και ο συνθέτης καλείται ν’ αποκαλύψει, ει δυνατόν, την πλέον ενδεδειγμένη. Όταν αυτό συμβεί, τότε τείνουμε να έχουμε ένα «Ευτυχισμένο Τραγούδι», όπως έχει πει σε παρελθόντα χρόνο ο σπουδαίος ποιητής Μάνος Ελευθερίου.

3. Στίχος και ποίηση. Υπάρχει διαφορά, όπως θεωρούν κάποιοι;

Αν θελήσουμε να βρούμε οπωσδήποτε μια  διαφορά, θα πούμε πως ο στίχος είναι πιο άμεσος λόγος, ενώ η ποίηση είναι συνήθως πιο υπονοητικός λόγος.

Σε κάθε περίπτωση όμως, θεωρώ πως αυτή η διαφορά είναι περισσότερο τεχνικής φύσεως. Αρκεί κανείς να δει την ποιητική διάσταση των στίχων του Νίκου Γκάτσου, του Μάνου Ελευθερίου, και του Άλκη Αλκαίου ή την στιχουργικότητα του Νίκου Καββαδία, του Γιάννη Ρίτσου και του Τάσου Λειβαδίτη. Οι παραπάνω στιχουργοί-ποιητές είναι μερικά μόνον παραδείγματα απ’ τα πολλά που θα μπορούσα να αναφέρω, που δείχνουν πως, επί του πραγματικού, τα σπουδαία τραγούδια αγνοούν τέτοιου είδους διαφορές και οριοθετήσεις.

4. Τι ετοιμάζετε για το επόμενο διάστημα;

Είναι έτοιμη μια ποιητική συλλογή με Χαϊκού, που τους επόμενους μήνες ευελπιστώ να εκδοθεί. Όσον αφορά την μουσική, εργάζομαι με παραπάνω από έναν συνοδοιπόρους,  πάνω σε τραγούδια που για χρόνια βρίσκονταν  στο συρτάρι. Ήρθε πλέον ο καιρός να ταξιδέψουν, με την υποσημείωση πως απαιτείται χρόνος γι’ αυτήν την πραγμάτωση. Οπότε θα πάμε μάλλον για το 2026.

5. Γιατί οι Έλληνες διαβάζουν λίγο, και ίσως ακόμη λιγότερο ποίηση;

Διαβάζουμε τόσο, όσο μας αναλογεί, σε σχέση με το πόσο κοπιάζουμε για να υπάρξει αυτή η συνάντηση με τον εαυτό που είπα παραπάνω. Το διάβασμα είναι ένα απ’ τα εργαλεία – όχι το μοναδικό- που μπορεί να οδηγήσει σ’ αυτήν την συνάντηση. Όταν επιλέγουμε την απομόνωση, τότε και το διάβασμα καθώς και τ’ άλλα εργαλεία,  μένουν αχρησιμοποίητα και σκουριάζουν κι αυτά κι εμείς. Όταν αποφασίζουμε να κοπιάσουμε, τ’ αποτελέσματα είναι εξαιρετικά. Όταν αρνούμαστε τον κόπο, τότε έχουμε την πραγματικότητα που βιώνουμε σήμερα.

6. Ποιον ορισμό θα δίνατε στην έννοια της λογοτεχνίας;

Θα μπορούσα να πω πως, η «Λογοτεχνία» είναι Γυναίκα που σου δείχνει την Ελευθερία.

7. Πιστεύετε στη μοίρα ή στην τύχη;

Ούτε στην μοίρα πιστεύω, ούτε πολύ περισσότερο στην τύχη. Στα πάντα υπάρχει Αίτιο κι Αιτιατό. Πράξη και Αποτέλεσμα. Ό,τι μας συμβαίνει, είτε το συνειδητοποιούμε είτε όχι, η συμμετοχή μας είναι βέβαιη. Δεν γίνεται να συμβεί τίποτε, αν εμείς δεν πράξουμε. Η όποια πράξη μας θα φέρει το ανάλογο αποτέλεσμα. Οι άνθρωποι όμως αρεσκόμαστε να μην παίρνουμε την ευθύνη. Οπότε δημιουργήσαμε την μοίρα και την τύχη ως έννοιες για να ξεφεύγουμε. Κατά την ταπεινή μου αίσθηση, το μεγαλύτερο ζήτημα όλων μας είναι η απουσία ή η παρουσία στον εαυτό μας.

8. Ενας μήνας «καραντίνα». Ποια είναι τα πέντε βιβλία που θα θέλατε μαζί σας;

Άρης Αλεξάνδρου – Το Κιβώτιο

Λουί-Φερντινάν Σελίν – Από τον έναν Πύργο ο Άλλος

Νίκος Καρούζος – Ποιήματα

Νίκος Καζαντζάκης – Βίος και πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά

Κώστας Ταχτσής – Το Τρίτο Στεφάνι

9. Χρειαζόμαστε περισσότερο ρομαντισμό ή ρεαλισμό στην εποχή μας;

Χρειαζόμαστε περισσότερο «Άνθρωπο».