Γράφει ο Κωνσταντίνος Μανίκας, συγγραφέας
Κάθε χρονιά που διαβάζουμε τα νέα παγκόσμια στοιχεία για τη γνωστική ικανότητα των μαθητών βιώνουμε μια νέα έκπληξη. Η ικανότητα στην κατανόηση κειμένου και στη μαθηματική επεξεργασία μειώνεται διαρκώς.
Οι Έλληνες καταδεικνύουν μια διαρκή τάση προς τις χειρότερες αποδόσεις, ένα φαινόμενο νοητικής καχεξίας που πλέον μοιάζει να παίρνει διαστάσεις στον Δυτικό κόσμο. Κι όλοι μοιάζουμε εντυπωσιασμένοι από τα δεδομένα κι αναζητούμε τους λόγους του αποτελέσματος.
Οφείλεται στην εξάπλωση του ψηφιακού κόσμου που κάνει κάθε περίπλοκη νοητική δραστηριότητα πιο εύκολη; Οφείλεται στον τρόπο εκπαίδευσης που αποτρέπει τα παιδιά από το ενδελεχές διάβασμα ενός κειμένου και την αναλυτική σκέψη του μαθηματικού συλλογισμού; Οφείλεται στο βεβαρημένο πρόγραμμα των παιδιών που δεν τους επιτρέπει να αφιερώσουν επαρκή χρόνο στη μελέτη;
Είναι σίγουρο όλοι αυτοί οι παράγοντες παίζουν το δικό της ρόλο στη δυσμενή εξέλιξη. Ο σύγχρονος, ταχύτατος ρυθμός της ζωής έχει μετατρέψει την επικοινωνία σε βαρετή συνήθεια. Οι φράσεις αντικαθιστώνται από εικονίδια. Το συντακτικό από αργκό εκφράσεις. Η γραμματική από τα greeklish. Το δε μαθηματικό σκεπτικό χάθηκε ανάμεσα στην υπερπροσφορά εφαρμογών με τις ίδιες δυνατότητες.
Αν το εκπαιδευτικό σύστημα δεν βρει τις κατάλληλες μεθόδους για να αναζωπυρώσει το ενδιαφέρον των μαθητών το μέλλον θα είναι ακόμη πιο δυσοίωνο. Και για να είμαστε ειλικρινείς, μόνο εύκολος δεν είναι ένας τέτοιος στόχος υπό αυτές τις συνθήκες.
Δεν υπάρχουν μαγικές συνταγές σίγουρης επιτυχίας. Για να αγαπήσει κάποιος το διάβασμα και την πραγματική λογοτεχνία, ώστε να κατανοήσει βαθιά τα νοήματα και τη στόχευση του γραπτού λόγου, θα πρέπει να υπάρξουν βήματα σταδιακής επανόδου σε μια διαφορετική θεώρηση της δύναμης της γραφής. Για να γίνει η μαθηματική έρευνα ελκυστική θα πρέπει η διδασκαλία να δομηθεί γύρω από την πρακτική αξιοποίηση των εφαρμογών της.
Δεν είμαι βέβαιος ότι οι προοπτικές είναι ευοίωνες, όσες παρεμβάσεις κι αν υπάρξουν. Οι νοοτροπίες δεν αλλάζουν εύκολα και σίγουρα όχι με επίκληση στο θαύμα ή επιβολή. Δεν ξέρω πόση δυναμική διαθέτει ακόμη η οικογένεια για να παίξει τον δικό της παιδευτικό ρόλο αλλά σε ένα περιβάλλον με ευρύτερες δυσκολίες κι αντιξοότητες, ο στόχος της επιβίωσης στέλνει στις καλένδες τις ελπίδες για μια βαθιά αξιακή αλλαγή.
